Taalterm: Exclusieve wij

De taal­term van deze week, exclusieve “wij”, is niet graag alleen. Toch is hij ook geen alle­mans­vriend. Je moet hem vrij goed ken­nen (en een beet­je oplet­ten) om te weten of hij je tot zijn club­je toe­laat of niet.

Definitie

De exclusieve “wij” of exclusieve wij is een gebruik van het woord wij of we waar­bij degene die aange­spro­ken wordt géén onderdeel uit­maakt van de groep die “wij” aanduidt.

Als je het hardop uitlegt, betekent de exclusieve “wij” zoi­ets als: “ik en som­mige anderen, maar niet jij”. Op dezelfde manier kun­nen trouwens ook de woor­den ons en onze exclusief zijn.

Voorbeelden

  • Passen jul­lie goed op het huis ter­wi­jl we op vakantie zijn?
  • Voor u is het miss­chien nor­maal, maar wij zouden nooit naar een naak­t­strand gaan!
  • Meneer, heeft u onze hond miss­chien gezien?
  • Ons prob­leem is dat jul­lie steeds te laat komen.

Zie je hoe in deze zin­nen de per­so­n­en tot wie de sprek­er zich richt niet horen bij de mensen die “wij” zijn? Daarin zit hem de exclu­siviteit van deze wij.

Etymologie

Deze taal­term legt zichzelf min of meer uit:

  • exclusief (“buitenslui­tend”, van het Lati­jnse ex- [uit] + claud­ere [sluiten]) + wij (per­soon­lijk voor­naam­wo­ord, eerste per­soon meervoud)

Weetje

Je voelt hem al aankomen: er is natu­urlijk ook een inclusieve “wij” (en dus ook een inclusieve “ons”). Het taal­knop­je dat je omzet om de stap van inclusief naar exclusief en ander­som te mak­en heet met een chique term clu­siviteit.

Bij de inclusieve “wij” hoort de aange­spro­kene wél tot de wij-groep. Kijk maar:

  • Schi­et op jon­gens, we moeten nu vertrekken.
  • En, wat vin­den jul­lie tot nu toe van onze vakantie?

Bonus-weet­je
Het ver­schil tussen een exclusieve en inclusieve “wij” kan best nauw luis­teren. Veel hangt af van de con­text en van de verwachtin­gen en aan­names van de gesprekspart­ners. 

Stel je voor dat een col­le­ga van­daag tegen je zegt: “We gaan vanavond de stad in”. Denk je dan dat jij zelf ook mee­gaat of niet? Voor je het weet heb je een mis­ver­stand te pakken…

Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Comments
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties