De geest van de gebatikte modetaal

Mensen mak­en foto’s en video’s van hun kinderen, van de hond of kat, van vrien­den en fam­i­liele­den, van mooie plek­jes op vakantie, van een vlin­der of een vlieg­tu­ig, zelfs van hun nieuwe auto… Noem maar op.

Het merk­waardi­ge is dat als je die foto’s veel lat­er terugzi­et, het vaak juist andere din­gen zijn die opvallen. Din­gen die onbe­doeld of onbe­wust zijn vast­gelegd, samen met de eigen­lijke aan­lei­d­ing voor de foto – zeg, de eerste glim­lach van kleine Sanne of Daan. Want wat heeft tante Ger­da een afgri­jselijke jurk aan! Moet je dat zien, dat ruit­jes­pa­troon, het is net een tafel­lak­en. En die bril van Cees! Godz­i­j­dank heeft hij nu con­tactlen­zen. Wat een ver­schrikke­lijk behang was dat, zeg, hoe hebben we dat ooit kun­nen uitkiezen, toen?

Lees verder De geest van de gebatik­te mod­e­taal

Een lading van stier

Het zijn van die din­gen die horen bij opgroeien in Ned­er­land. Je gaat eens naar Maduro­dam, je leest Jip en Jan­neke, je eet bloemkool. Op dezelfde manier komt iedereen onver­mi­jdelijk allez votre cor­ri­dor tegen.

Het duurt een paar sec­on­den en dan valt het kwart­je. Ha ha, ga je gang op zijn Frans. Leuk. Als iedereen het daarmee nou meteen zou afleren, dan was er niets aan de hand, maar nee. No such luck.

Lees verder Een lad­ing van sti­er

Houd de dief!

De bestri­jd­ing van de crim­i­naliteit is een the­ma dat steev­ast in verkiezingsprogramma’s terugkomt, en waar alle poli­tieke par­ti­jen zich sterk voor mak­en. Het devies is dan al snel: meer blauw op straat. Maar waar je in geen enkele verkiez­ingscam­pagne ook maar één woord over hoort, is de noodza­ak van meer blauw in de taal.

Toch is daar veel behoefte aan. Hoewel… miss­chien heeft de poli­tiek het er niet over omdat de geheime dien­sten het al overgenomen hebben. Lat­en we eerlijk zijn, je kunt dit beter de grote crim­i­naliteit noe­men, of miss­chien steekt er zelfs wel een dia­bolisch meester­brein achter, een Mori­ar­ty, een Kolonel Olrik, een Blofeld, een Rastapopou­los.

Maar welke Holmes, welke Mor­timer of Blake, welke Bond, welke Kuif­je kan ons nog red­den? Is het al te laat? Is de duiv­else machine al in werk­ing gezet en zal bin­nenko­rt het offen­sief begin­nen om de hele Ned­er­landse taal te ste­len? Ik heb het, voor zover je dat nog niet doorhad, over “Het Mys­terie van de Verd­we­nen Woor­den”, ook bek­end als “Het Geval van de Dief aan het Eind van de Zin”.

Meesterdief

Wat is er aan de hand? Iemand is woor­den aan het ste­len. Hij kruipt stiekem het eind van een gespro­ken zin bin­nen – aan geschreven zin­nen heeft hij zich nog maar mond­jes­maat gewaagd – en pikt daar het laat­ste woord­je (of zelfs meer) weg. En deze mees­ter­dief heeft lef en klasse, want hij laat alti­jd een teken achter, in de vorm van een voorzetsel, een­za­am en alleen aan het eind achterge­bleven.

Een paar voor­beelden van zijn duiv­else werk:

  • We nemen deze maa­trege­len niet zomaar, maar in het kad­er van.
  • Je zou hem kun­nen schri­jven, bij wijze van.
  • Ze moeten wel duidelijk mak­en dat dit een reac­tie is op.

Waar zijn al die woor­den toch gebleven, Poirot? Wat beweegt deze mys­terieuze mis­dadi­ger, Mar­lowe? Wat is er gebeurd, Miss Marple, met de reor­gan­isatie, spreken en ons stand­punt?

Zinsbegoocheling

Miss­chien han­delt deze crim­i­neel uit pure boosaardigheid. Of miss­chien denkt de dief dat de bood­schap al overgekomen is, en dat de rest van de zin dus over­bod­ig is en bij de vuil­nis gezet kan wor­den. Of zou het een vorm van telepathis­che, hyp­no­tis­che zins­be­goocheling zijn, waar­bij de sprek­er zo intens ontroerd wordt door de ver­meende schoonheid van wat hij zojuist gezegd heeft, dat hij hele­maal vergeet om zijn zin af te mak­en? Please, ver­tel het ons, Inspec­tor Morse.

Hoe dan ook, het belan­grijk­ste is dat iedereen, zolang deze zaak nog loopt, extra waakza­am is en zich niet laat pakken door deze onver­laat.

Maak je zin­nen gewoon af, dat com­mu­niceert wel zo duidelijk.

Je kunt anderen ook een hand­je helpen als je merkt dat ze net beroofd zijn. Dus zegt iemand tegen je: “Ik snap niet waarom ze nou boos werd. Ik zei dat alleen maar als voor­beeld van,” spring dan snel op en vraag: “Als voor­beeld van wat?” Als je gesprekspart­ner snel genoeg is, dan kan ze de gestolen woor­den nog terug­pakken en ze alsnog in vei­ligheid bren­gen aan het eind van haar zin.

En intussen sturen we Mike Ham­mer op onze vijand af, om eens en voor alti­jd met hem af te reke­nen. Dan kan onze mees­ter­dief zich verder gaan bezighouden met het oppeuze­len van een afgekapte uit­drukking die wél door de beugel kan: een patat­je met.