Digitale stofwisseling

Het is alweer een tijd­je gele­den dat ik in deze pod­cast een fascinerend gesprek hoorde over het inter­net. Ik ben geen tech­neut en ik kan het niet alle­maal navertellen, maar het ging over de aard van infor­ma­tienetwerken en hoe robu­ust die wel of niet zijn, en waarom.

Een van de sprek­ers floepte er in dat gesprek ter­loops een zin­net­je uit dat ik meteen heb opgeschreven en dat sinds­di­en op een Post-It aan mijn mon­i­tor hangt, als herin­ner­ing om er nog even op door te filosoferen.

The Inter­net has no metab­o­lism because there is no fric­tion in the system.

Het hele idee dat een dig­i­taal sys­teem een metab­o­lisme zou kun­nen hebben was nog nooit in me opgekomen, dus dit zette me meteen aan het denken. Over de ver­takkin­gen van deze notie in IT-ter­men laat ik me niet uit, daar ben ik veel te veel alfa voor. Maar toch riep deze stelling aller­lei vra­gen op. Wat is een metab­o­lisme eigen­lijk? Heb je daar inder­daad fric­tie voor nodig? Wat betekent de afwezigheid van fric­tie voor zo’n systeem?

Een duik in Wikipedia leerde me dat een metab­o­lisme een serie chemis­che reac­ties is in een organ­isme, waarmee het lev­en van dat organ­isme in stand gehouden wordt. Maar hoe dan? Het Ned­er­landse syn­on­iem stofwis­sel­ing geeft dat heel beeldend weer: er wordt iets met stof­fen gewisseld.

Om dat te ver­duidelijken moet je weten dat elk metab­o­lisme bestaat uit twee delen: het katab­o­lisme en het anabolisme. Voor alle duidelijkheid: jouw lichaam is dus, nu ter­wi­jl je dit leest, aan het katabolis­eren en anabolis­eren! Een opbeurende gedachte.

Je katab­o­lisme breekt de voed­ingsstof­fen die net hebt gegeten af om er energie uit te oog­sten. Je anabolisme gebruikt die energie om nieuwe stof­fen aan te mak­en, zoals eiwit­ten en DNA. Ziedaar de stofwis­sel­truc. En ineens snapte ik ook waarom de in de sport beruchte anabole steroï­den anabole steroï­den zijn. Het zijn stof­jes die het anabolisme ver­sterken, in dit geval om de aan­maak van spier­weef­sel te bevorderen.

Maar ja… heeft het inter­net nou een metab­o­lisme? Niet dus, vol­gens deze pod­cast. Zou het über­haupt kun­nen? Miss­chien, maar ik snap wel dat je daar “fric­tie” voor nodig hebt. Want je kunt din­gen niet afbreken en weer opbouwen zon­der een vorm van inter­ac­tie, en inter­ac­tie impliceert con­tact, wrijv­ing. Vooral­snog “ver­teert” het inter­net geen infor­matie, het ver­plaatst het alleen van A naar B. Maar stel je voor dat dat wel zo zou zijn, dan wordt het Net een soort organ­isme. Met een metab­o­lisme. Gaat het daarmee dan ook “lev­en”? Het zijn inter­es­sante vra­gen op het raakvlak van filosofie en tech­niek. Ter­wi­jl ik daarover door­denk, metaboliseer ik nog even een koek­je bij de thee…