Een foutje is zo gemaakt, zeker bij de Engelse werkwoorden invoke en evoke. Die lijken op elkaar, en het zijn ook zusjes, maar ze betekenen toch iets heel anders. Het verschil zit hem in de nuance. Hoe houd je ze uit elkaar?
Waar hebben we het over?
Soms tref je woorden die dezelfde herkomst delen én een soortgelijke betekenis hebben, maar toch niet onderling uitwisselbaar zijn.
Betekenis en gebruik
Zowel invoke als evoke is een werkwoord, maar ze betekenen iets anders:
- Invoke = “inroepen”, “een beroep doen op”
- Evoke = “oproepen”, “opwekken”
In beide gevallen gaat het om het op de voorgrond plaatsen of activeren van een abstract idee of concept (en dus niet iets wat concreet of fysiek is). Maar is er is duidelijk verschil in gebruik:
- Bij invoke denk je aan het activeren van een wet, privilege of autoriteit.
- Bij evoke denk je aan het activeren van een herinnering, gevoel of gewaarwording.
Voorbeelden
- The defendant invoked his right to remain silent.
- Medical charlatans like to invoke mysterious energies to support their claims.
- The taste of the madeleine evoked fond memories of his childhood.
- Edvard Munch’s painting ‘The Scream’ evokes a feeling of existential dread.
Even opletten
Het is geen toeval dat beide woorden eindigen op -voke. Dat is afgeleid van het Latijnse vocare, wat “roepen” betekent. Het is dus ook geen toeval dat je bij de Nederlandse vertalingen een paar keer het begrip “roep” tegenkomt!
Andere woorden waar datzelfde Latijnse vocare aan heeft bijdragen zijn: advocate, voice, provoke en vocabulary.
Weetje
Beide woorden zijn via het Frans in het Engels terechtgekomen.
Als eerste kwam vanaf de late 15e eeuw invoke ten tonele, op basis van het Franse invoquer. Daarna kwam vanaf ongeveer 1620 evoke erbij, naar het Franse évoquer.