Invoke vs. evoke

Een fout­je is zo gemaakt, zek­er bij de Engelse werk­wo­or­den invoke en evoke. Die lijken op elka­ar, en het zijn ook zus­jes, maar ze beteke­nen toch iets heel anders. Het ver­schil zit hem in de nuance. Hoe houd je ze uit elka­ar?

Waar hebben we het over?

Soms tref je woor­den die dezelfde herkomst delen én een soort­gelijke beteke­nis hebben, maar toch niet onder­ling uitwissel­baar zijn.

Betekenis en gebruik

Zow­el invoke als evoke is een werk­wo­ord, maar ze beteke­nen iets anders:

  • Invoke = “inroepen”, “een beroep doen op”
  • Evoke = “oproepen”, “opwekken”

In bei­de gevallen gaat het om het op de voor­grond plaat­sen of activ­eren van een abstract idee of con­cept (en dus niet iets wat con­creet of fysiek is). Maar is er is duidelijk ver­schil in gebruik:

  • Bij invoke denk je aan het activ­eren van een wet, priv­i­lege of autoriteit.
  • Bij evoke denk je aan het activ­eren van een herin­ner­ing, gevoel of gewaar­word­ing.

Voorbeelden 

  • The defen­dant invoked his right to remain silent.
  • Med­ical char­la­tans like to invoke mys­te­ri­ous ener­gies to sup­port their claims.
  • The taste of the madeleine evoked fond mem­o­ries of his child­hood.
  • Edvard Munch’s paint­ing ‘The Scream’ evokes a feel­ing of exis­ten­tial dread.

Even opletten

Het is geen toe­val dat bei­de woor­den eindi­gen op -voke. Dat is afgeleid van het Lati­jnse vocare, wat “roepen” betekent. Het is dus ook geen toe­val dat je bij de Ned­er­landse ver­talin­gen een paar keer het begrip “roep” tegenkomt!

Andere woor­den waar datzelfde Lati­jnse vocare aan heeft bij­dra­gen zijn: advo­catevoicepro­voke en vocab­u­lary.

Weetje

Bei­de woor­den zijn via het Frans in het Engels terecht­gekomen. 

Als eerste kwam vanaf de late 15e eeuw invoke ten tonele, op basis van het Franse invo­quer. Daar­na kwam vanaf ongeveer 1620 evoke erbij, naar het Franse évo­quer.

Wat vind jij?