TVDW: Anekdote

De taal­term van deze week, anek­dote, houdt wel van een beet­je reur­ing. Een saaie opsom­ming van de feit­en, daarmee hoef je bij hem niet aan te komen. Nee, liev­er vertelt hij over aller­lei grap­pige gebeurtenis­sen, uit het lev­en gegrepen. Hij is dan ook een graag geziene gast op feesten en par­ti­jen.

Definitie

Een anek­dote is een korte vertelling over een inter­es­sante of amu­sante biografis­che gebeurte­nis.

Voorbeelden

  • Heb je die anek­dote al geho­ord over Pims bezoek aan de dier­en­tu­in?
  • Na elk bedri­jfs­feest gon­st het weer van de anek­dotes over de uitspat­tin­gen van som­mige collega’s.

Etymologie

Deze term hebben we geleend van het Frans (anec­dote), dat het op zijn beurt weer ontleende aan het Lati­jn en uitein­delijk aan het Grieks: anek­do­ta.

  • an- (niet) + ekdo­tos (gepub­liceerd)

Weetje

De Byzan­ti­jnse geschied­kundi­ge Pro­copius (c. 500 – c. 554) schreef drie boeken over het bewind van keiz­er Jus­tini­anus, waar hij als reisgenoot van een belan­grijke gen­er­aal oogge­tu­ige van was. De eerste twee boeken gaan over oor­logen en pub­lieke werken.

Maar in het derde boek, de Anek­do­ta, tek­ende hij aller­lei kri­tis­che details op over de cor­rup­tie en achterk­lap in het paleis. Dit waren de “niet-gepub­liceerde” ver­halen die de lez­ers nooit uit een offi­ciële bron zouden horen. Een soort Jus­tini­anus-leaks, zeg maar.

Zo werd de voor­lop­er van het woord anek­dote geas­so­cieerd met sap­pige ver­halen over rod­dels en geheimen. Rond 1800, toen deze term in het Ned­er­lands zijn intrede deed, was de beteke­nis al ver­wa­terd en ver­breed naar: “inter­es­sante vertelling”.

Bonus-weet­je
Pro­copius was niet hele­maal op zijn achter­hoofd gevallen. Hij wist dat zijn Anek­do­ta niet in de smaak zou vallen bij de machtheb­bers, en hij liet het boek dus pas uit­geven na zijn dood.

Wat vind jij?