TVDW: Initiaalwoord

De taal­term van deze week, ini­ti­aal­wo­ord, heeft het niet van een vreemde. Sterk­er nog, elk stuk­je van zijn DNA komt van een van zijn oud­ers – en soms zijn dat er best veel. Soms rolt hij soe­pelt­jes van de tong, en vaak voelt hij zó vertrouwd aan dat je niet eens meer weet wie zijn naamgev­ers ook alweer waren.

Definitie

Een ini­ti­aal­wo­ord is een afko­rt­ing die is opge­bouwd uit de begin­let­ters van de samen­stel­lende woor­den, en waar­bij je de afko­rt­ing zelf als een serie let­ters uit­spreekt.

Ini­ti­aal­wo­or­den wor­den in het Ned­er­lands meestal zon­der pun­ten geschreven.

Als een ini­ti­aal­wo­ord nieuw is of uit een andere taal is geïm­por­teerd, en aan­voelt als een “vreemde term”, spel je het vaak nog met hoofdlet­ters – denk aan ADSL of AVG. Naar­mate zulke ter­men meer inge­burg­erd rak­en, rak­en ze hun hoofdlet­ters kwi­jt – denk aan gsm en btw.

Voorbeelden

  • Veel tech­nis­che neol­o­gis­men zijn ini­ti­aal­wo­or­den, zoals dvd, pc en sms.
  • Afko­rtin­gen zoals vwo en vmbo zijn ini­ti­aal­wo­or­den, maar ‘havo’ en ‘mavo’ niet.
  • In het medisch jar­gon komen vaak ini­ti­aal­wo­or­den voor, zoals MRI, COPD en ALS.

Etymologie

Deze term is een heel func­tionele samen­stelling:

  • ini­ti­aal (eerste let­ter [uitein­delijk van het Lati­jnse ini­tium: begin, ingang]) + woord

Weetje

Bij de namen van organ­isaties is de regel dat je de spelling aan­houdt die de instantie zelf ook gebruikt. Daarom schri­jf je ANWB met alle­maal hoofdlet­ters en PvdA met een kleine v en d in het mid­den.

(Dit navol­gen van de schri­jfwi­jze van de naamgev­er heet het “donor­principe” in de spelling.)

Wat vind jij?