Tag: etymologie

Juno en Jupiter

Als je het nieuws een beetje gevolgd hebt en de verwikkelingen rondom de Brexit, het EK en de Tour niet al je aandacht hebben opgeslokt, zal het je zeker niet ontgaan zijn dat NASA afgelopen week een sonde in een baan om de planeet Jupiter heeft gebracht. Juno is de naam. Juno heeft zelfs zijn eigen Facebook-pagina!

Dit ruimtevaartuig zet zich schrap om allerlei baanbrekend wetenschappelijk onderzoek te doen. Inclusief zonnepanelen heeft de sonde een diameter van maar 20 meter; je kunt haar daarom niet (meer) met een telescoop zien. Daarom pakken we de Taaleidoscoop en kijken we naar die naam. Juno. Want die is niet toevallig gekozen. Wie of wat was Juno en waarom was Jupiter het doel van deze reis?

(meer…)

13 juli 2016
Een douche voor de baby

De vrolijke traditie van de baby shower is in de afgelopen decennia komen overwaaien uit Amerika en is inmiddels zo gebruikelijk geworden dat de term netjes ingeburgerd is en gewoon in het Nederlandse woordenboek staat als babyshower. Eén woord, dat dan weer wel.

Maar waar komt deze term eigenlijk vandaan en wat heeft hij in vredesnaam te maken met een douche?

(meer…)

9 juni 2016
Een moord kraaien

Oh, wat houden we ervan om dingen namen te geven! Dieren, bijvoorbeeld. Dat begint al als we heel klein zijn: dat is een kip, dat is een eend, dat is een gans… Maar als je wat ouder bent, leer je dat er daarboven nog een hele categorie woorden leeft, namelijk speciale woorden voor groepen dieren.

Zet maar genoeg koeien bij elkaar en je hebt een kudde. Word je omringd door irritant zoemende wespen? Dat is een zwerm. Onder water heet een grote groep haringen (of andere vissen) een school. Een hele hoop voorbijvliegende vogels zouden wel eens een vlucht regenwulpen kunnen zijn. En ga zo maar door. Zelfs mensen kunnen in een menigte bij elkaar komen.

Een troep homo sapiens sapiens

Maar in het Engels kunnen ze er pas écht wat van. Met a pack of wolves zitten we nog op bekend terrein, en a herd of zebras zal je ook niet echt verbazen. A school of fish is al helemaal herkenbaar, en van a swarm of bees kijk je ook niet op, net zo min als van a flock of birds. Maar dan begint de pret pas…
(meer…)

25 mei 2016
Cosmic Latte – de kleur van alles is extra verkeerd

Als kleurenblinde moet ik dit stukje eigenlijk niet schrijven: ik luister sowieso al met enige verwondering naar de hoeveelheid kleuren en kleurnuances die anderen om mij heen in de wereld blijken te ontdekken. En dit verhaal gaat nota bene over niets minder dan de kleur van alles!

Maar kleurenblind of niet, voor ons allen is het uitgangspunt hetzelfde: wat wij “kleur” noemen is niets anders dan (al dan niet weerkaatste) golven van elektromagnetische straling die ons oog bereiken en door onze hersens omgezet worden in iets wat we leren herkennen als “groen”, “geel” etc.

Het zichtbare lichtspectrum

Het voor de mens zichtbare spectrum van licht reikt van rood en oranje aan de ene kant (lichtgolven met een relatief laag energieniveau) tot blauw en paars aan de andere kant (hoog energieniveau). Maar wat is dan toch de kleur van “alles”?
(meer…)

11 mei 2016
Typosquatting – mag het een tikfoutje meer zijn?

Wij mensen hebben een wonderlijk vermogen om taalfouten op de automatische piloot te spotten en te corrigeren. Het achtste woord in deze zin is vekreerd gespeld, maar jij snapt direct wat er wel had moeten staan. Computers zijn niet zo flexibel, en dat is maar goed ook. Stel je voor dat een website jouw wachtwoord ook zou accepteren als er een letter verkeerd in stond; dan had je een flink probleem.

Gelukkig maar!

Zoekmachines daarentegen doen hun best om juist wel op een “menselijke” manier jouw zoekopdracht te lezen, zodat je gewoon de resultaten voor Beyoncé krijgt, ook als je naar “Beyonce” zoekt. Maar bij het intikken van het internetadres van een website moet elk teken weer helemaal goed zijn – hoewel…

(meer…)

29 maart 2016
Nachtevening

Vandaag is het 21 maart – het begin van de lente. Hoewel… eigenlijk begon dit jaar de astronomische lente al op 20 maart, en wel om 5.30 uur in de ochtend, op het moment dat de aarde in haar baan om de zon precies tussen de kortste en de langste dag zat.

Maar zelfs dat klopt niet helemaal, én er zitten in dit taalverhaal ook nog een paar prachtige woorden verstopt. Hoog tijd dus voor wat tekst en uitleg!

(meer…)

21 maart 2016