Blog

  • De evaluatie van elektroderen

    De evaluatie van elektroderen

    Ik weet niet hoe lang het nog duurt, maar voorlopig zijn mijn beide zoons nog volop in de ban van Pokémon. Mijn huis puilt uit van de ruilkaartspelkaarten (bakken vol), poppetjes, posters, boeken, Wii-spellen, T-shirts, pennenkokers en ga zo maar door.

    In een poging mij te verheffen lift ik een klein beetje met ze mee en ik ken inmiddels een paar van deze cartoonmonstertjes bij naam. Ik begrijp ook min of meer hoe het werkt met al die gevechten en leagues en transformaties en levels en gyms en soorten en superactieve aanvallen en zo.

    Turtle + twig
    Turtle + twig

    Maar het mooiste vind ik nog hoe Pokémon hun (en mijn) taal verrijkt heeft met een paar fraaie nieuwe termen. Ik noem drie voorbeelden.

    Om te beginnen hebben veel Pokémon namen die een taalgrapje zijn, als je tenminste Engels spreekt. Zo is er een beestje dat eruitziet als een babyschildpad dat een twijgje met twee blaadjes op zijn hoofd heeft. Het heet Turtwig. Turtle + twig = Turtwig. Geinig.

    Daarnaast heb ik mee mogen maken hoe mijn beide kinderen gaandeweg dezelfde taalfout overmeesterd hebben. Ik heb hun speelpleingenootjes precies hetzelfde proces horen doormaken en online is deze woordverwisseling ook volop te vinden – kennelijk zijn dit dingen die zich generatiebreed afspelen.

    (meer…)
  • Enkele reis naar de hel

    Enkele reis naar de hel

    Een paar dagen geleden hoorde ik in Science Talk, de onvolprezen podcast van Scientific American, een Engelse uitdrukking die ik niet kende en die me meteen nieuwsgierig maakte naar meer.

    Kate Wong, een evolutiedeskundige, vertelde daarin over de ijstijd van het Saalien. Ze zei, “Starting around 195,000 years ago, and lasting up to 123,000 years ago, the planet entered into a glacial phase and kind of everything went to hell in a handbasket.”

    Nou ben ik altijd in voor een interessant verhaal over klimaatveranderingen of de menselijke evolutie, maar mijn aandacht werd hier meteen weggekaapt door dat wonderschone idioom. To go to hell in a handbasket… Prachtig! De betekenis is meteen duidelijk. In alledaags Nederlands: naar de klote gaan.

    Dante steekt de Styx over op weg naar de hel

    Dat er in zo’n zegswijze met het thema van de onderwereld gespeeld wordt, is niet verrassend. Er zijn genoeg uitdrukkingen die (in de breedst mogelijke zin) te maken hebben met het idee van “verslechterende omstandigheden” en die de hel aanroepen. Denk aan “door een hel gaan” / go through hell of de verwensing “loop naar de hel” / go to hell.

    (meer…)
  • Mag het een c’tje meer zijn?

    Mag het een c’tje meer zijn?

    Gisteren overleed op 66-jarige leeftijd de Fransman Michel Montignac, voormalig dikkertje en dieetgoeroe. Zijn afslankmethode was eind jaren tachtig razend populair. Voor de jongere lezers: vijfentwintig jaar geleden was hij Sonja Bakker.

    Het succesboek van Michel Montignac
    Het succesboek van Michel Montignac

    De “methode” van Montignac was, net als alle populaire snel-slank-praatjes, een hype die niet gebaseerd was op enige algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten. Het doel van dit soort diëten is niet om mensen op een verantwoorde manier aan een gezonde levensstijl te helpen, maar om geld te verdienen. De consensus onder mensen die zich op een serieuze manier bezighouden met zwaarlijvigheid en obesitas is al jaren bekend: minder eten, gevarieerder eten, veel fruit en groente, matig met vlees en koolhydraten, slechts af en toe snoepen, en meer bewegen.

    Maar daar gaat dit stukje niet over. Wat mij opviel in de berichtgeving over het overlijden van Montignac, en ook op de Nederlandse Wikipedia-pagina over de man, is het volgende. De mensen die in de ban van zijn afslankplan waren, worden “Montignaccers” genoemd. En dat is een raar woord, met die dubbele c.

    (meer…)

  • Gevangenis

    Gevangenis

    Morgen gaan wij ons nieuwe hondje ophalen, en met zo’n dartele viervoeter kom je ineens ook in een wereld vol nieuwe woorden terecht. Voor alle speeltjes, voeding en toebehoren rondom de hond zijn er speciale woorden, maar er is er eentje die ik er even uit wil lichten.

    Bench.

    (meer…)
  • Effe snuffe

    Effe snuffe

    In die goede oude Middeleeuwen stonk iedereen. Na het opstaan je tanden poetsen, een beetje deo onder de fris geschoren oksels, wat lekkere aftershave – dat was er allemaal niet bij.

    Vervolgens ontdekten sommige kruisvaarders, die met de beste oorlogszuchtige bedoelingen naar het Heilige Land vertrokken waren, dat die gekke heidense Arabieren zich wasten en baadden en besprenkelden met allerlei heerlijk luchtende druppels. En ook zij moesten toegeven: dat is toch wel lekker.

    Lekker luchtje...
    Lekker luchtje…

    Toen zij in Europa terugkwamen en aan de buren voorstelden of die zich niet ook eens wilden wassen, werden ze vierkant uitgelachen. Dat nieuwerwetse welriekende gedoe, dat was alleen voor goddeloze imbecielen!

    Maar ja, zoals ze zeggen, the rest is history. De nieuwe wijsheid van de hygiëne is als een bulldozer door onze cultuur gegaan, tot op het punt dat we ons nu bijna te vaak wassen en er ontelbare geurtjes zijn waarmee we onze lijven dagelijks in olfactorische paleizen kunnen omtoveren. Alleen al in de webshop van Douglas vind je 172 verschillende cosmeticamerken, waarvan de meeste ook nog meerdere geurlijnen hebben. Met zo’n overdonderend aanbod van neusverwenners moet je er als fabrikant wel iets op verzinnen wil je nog opvallen. En dat doen ze ook. Met taal.

    (meer…)

  • Kip, ei, appel

    Kip, ei, appel

    Het gaat om de inhoud, natuurlijk. En terecht wacht menigeen dezer dagen met gepaste belangstelling af wat er zal worden van de (in)formatieve besprekingen tussen de heren Rutte, Verhagen en Wilders. Er is een nieuw kabinet in de maak en daarbij draait het, zoals gezegd, om de inhoud.

    Maar ja. Laten we toch maar even stilstaan bij de vorm. Want de meestal redelijk goedgebekte heer Wilders waarschuwde ons gisteren dat er nog veel werk te doen is in de aanloop naar Rechts Plus, met de woorden, “Het is geen kippetje-eitje. Het moet nog wel gebeuren.”

    Eh, Geert jongen… kippetje-eitje?

    (meer…)

  • Ooit

    Ooit

    Zoals beloofd heb je nog enige uitleg tegoed over de jongste bewoner van de kweekvijver. (Voor wie het nog niet weet: de kweekvijver is de plaats waar Taaleidoscoop woorden verzint en verzamelt die nog niet bestaan, maar die wel zouden moeten bestaan.)

    Onlangs had ik een goed gesprek met mij jongste zoon. Hij is in de leeftijd dat hij overal vragen bij stelt en de wereld niet meer klakkeloos aanneemt zoals hij is. Waarom dit? Waarom dat? Hoe kan dit? En waarom niet zus, of zo?

    Het besef is inmiddels ook tot hem doorgedrongen dat de wereld niet altijd geweest is zoals hij nu is, en ook niet altijd zo zal zijn. Hij slurpt het allemaal aandachtig op: dat vroeger tv’s een zwart-wit beeld hadden, dat telefoons ooit allemaal een losse hoorn hadden die met een kringeldraadje aan het toestel vastzat, dat er ooit geen vliegtuigen waren. En hij stelt zich ook voor wat er allemaal nog meer uitgevonden zal worden, later als hij groot is.

    (meer…)

  • Plakje integratie

    Plakje integratie

    Eigenlijk was ik van plan om deze week iets te schrijven over een nieuw woord dat de jongste medewerker van Club Taaleidoscoop heeft gelanceerd. Het staat al wel in de kweekvijver, maar het verhaal eromheen zal even een weekje moeten wachten.

    Want gisteren was ik getuige van een klein schouwspel dat ik jullie niet wil onthouden. Een slice of life uit Nederland anno 2010.

    Ik was in het ziekenhuis voor controle en zat te wachten op mijn beurt in een röntgenkamer. Aan de ene kant van mij zat een eigentijds geklede bejaarde dame met een kloeke blik in haar ogen. Aan de andere kant, twee stoelen verderop, zat een jonge vrouw, stijlvol gekleed en met hoofddoek, die wat verweesd en ontredderd voor zich uit aan het staren was.

    Haar partner, een zakelijk en al even stijlvol geklede jongeman, was driftig aan de telefoon een gesprek aan het voeren in accentloos Nederlands. Het ging over vergaderingen, afspraken, overleggen, dat soort werk. Alle aandacht ging uit naar zijn mobieltje, nul aandacht naar zijn vrouw. Toen hij eindelijk ophing, legde hij wel zijn hand op haar knie en sprak hij haar zachtjes toe (Turks, Farsi?), maar zij bleef glazig en eenzaam voor zich uitstaren.

    Op dat moment werd ik weggeroepen, dus ik kon niet zien hoe de scène zich verder ontwikkelde. Mijn foto was echter snel gemaakt, en een paar minuten later liep ik door dezelfde wachtruimte weer terug naar buiten. Een heel ander tafereel ontvouwde zich nu.

    (meer…)