Snelle hap

Als je ver­huist maak je heel wat mee. Je kri­jgt een bosje sleu­tels van je nieuwe stek, je bedi­ent muren en pla­fonds van een lik verf, je ver­stopt je hele hebben en houden in kar­ton­nen dozen. Maar je kunt ook zomaar ineens een taalkro­nkel tegen het lijf lopen.

Ik vond die van mij niet onder de oude vlo­erbe­dekking of achter de boekenkast, maar dankz­ij de lamssou­vla­ki. Enige uit­leg is op zijn plaats...

Het ver­haal gaat als vol­gt. Na een dag lang muren wit­ten zat ik met twee vriendinnen/klusmaatjes lekker te eten en uit te rusten. Het eten kwam van de goed geïn­te­greerde Griek in het winkel­cen­trum, was erg lekker, en zat ver­pakt in van die fijne schuim­plas­tic dozen met deel­vak­jes en klapdek­sel. En die dek­selse dek­sel, daar zat de taalkro­nkel.

Lees verder Snelle hap

Geleedpotig

Het Engels is de hoflever­anci­er van nieuwe woor­den voor menig andere taal. Soms ver­w­er­ven die woor­den een plaats in die andere taal (het Ned­er­lands, bijvoor­beeld) omdat ze een nieuwe beteke­nis aan­duiden waar geen inheems woord voor is. Denk aan spoil­er (in bei­de betekenis­sen van het woord!) of online. Soms is er wél een autochtoon woord, maar is de Engelse ver­sie een aantrekke­lijk­er alter­natief. Denk aan sweater en shop. Het kan ook zo zijn dat een woord begint in de cat­e­gorie "nieuwe beteke­nis" — lip­stick, print­en — en er lat­er alsnog een Ned­er­landse vari­ant ontstaat: lip­pen­s­tift, uit­draaien.

Ik noem deze ver­schil­lende vari­anten even op omdat ik aan het puzze­len ben met het woord spin­doc­tor.

Lees verder Geleed­potig

Pareltje

Je kent vast wel dat spel waar­bij iemand heel snel drie bek­ers (op hun kop) over een tafel beweegt, en jij moet raden onder welke bek­er het bal­let­je ligt. Meestal zit er onder de ver­keerde bek­ers dan gewoon niks. Maar soms, soms vind je daar onverwacht geen bal­let­je, maar een par­elt­je. Ik leg uit.

In Zwe­den ligt een stad van zo'n 100.000 inwon­ers met de naam Linköping. Vraag me niet waar of wan­neer, maar ooit heb ik geleerd dat je de k in die naam als een "sj" uit­spreekt. Het is dus niet lin-keu-ping, maar lin-sjeu-ping. Het zijn van die weet­jes die je meestal nooit meer nodig hebt. Maar hoe anders was dat in dit geval, en dat komt door de film Enchant­ed April.

Lees verder Par­elt­je

Goochelen

Gis­teren stond op de voor­pag­i­na van het NRC het bericht dat "Even googlen kost even­veel energie als kop thee". Dat is een belang­wekkend feit en natu­urlijk machtig inter­es­sant: ik weet nu dat, als ik een kop thee zou drinken in plaats van elke Google-zoekop­dracht die ik uitvo­er, ik een blaas zou moeten hebben zo groot als de Vinkeveense plassen.

Maar waar mijn aan­dacht veel meer naar­toe trok was dat ene woord­je, googlen. Ergens klopte dat niet, voor mijn gevoel. Met een Angel­sak­sis­che taalpet op zou ik eerder zeggen: dat moet Googlen zijn, met hoofdlet­ter. Google is immers een merk­naam. Maar Hol­lan­ders hebben het niet zo op hoofdlet­ters (van­daar ook apk en freudi­aans en mediter­raan), dus die kleine g neem ik voor lief. Dan rest nog de vraag: waarom googlen en niet googe­len?

Lees verder Gooche­len

Donderwerp

Luis­ter eerst even mee naar het vol­gende (ver­taalde) gesprek­je... Er zijn twee sprek­ers.

  • A: Hal­lo, mijn naam is Mike en ik ben een man.
  • B: Ben je blij dat je een mens bent?
  • A: Rechter, ik ben een ker­el.
  • B: Maak je je daar zor­gen over?
  • A: Geen zor­gen, we werken ons er wel doorheen.
  • B: Heb je zor­gen dan?
  • A: Lat­en we dat tra­ject achter ons lat­en.
  • B: Waarom?
  • A: Waarom? Ik vind dit een leuk onder­w­erp.
  • B: Wat denk jij dat het onder­w­erp is?
  • A: Wat is het onder­w­erp vraag ik me af als ik denk? Ik weet dat het goed is om over na te donken. Denk diip na over mys­terieuze onder­w­er­pen.
  • B: Welke mys­terieuze onder­w­er­pen?
  • A: Denk diep na over mys­terieuze don­der­w­er­pen.
  • B: Wat is een don­der­w­erp?

Inmid­dels zal het gevoel je hebben bekropen dat een van deze twee gesprekspart­ners niet hele­maal goed bij zijn ver­stand is. En je hebt hele­maal gelijk. Meneer A is namelijk een com­put­er.

Lees verder Don­der­w­erp

Taalhoroscoop 2009

Is er een betere manier om het nieuwe jaar in te luiden dan met een heuse taal­horoscoop? Het voor­spellen van de toekomst is immers een fluit­je van een cent. Kijk maar.

Voor de Steen­bok wordt 2009 een zeer goed jaar, vol rijm en allit­er­atie. Let wel op met tang­con­struc­ties, want daarmee kun je je bez­eren. -- Water­man­nen moeten vooral in mei oppassen voor angli­cis­men, want dan staat de exo­pla­neet Albion in hun teken. Verder ont­dekt menig Water­man dit jaar de liefde voor de pun­tkom­ma. -- Vis­sen hebben alti­jd moeite met pleonas­men, dus kijk daar ook dit jaar mee uit, met name in het najaar. Maar een tau­tolo­gie behoort wel tot de mogelijkhe­den.

Lees verder Taal­horoscoop 2009