Taalterm: Interfix

De taal­term van deze week, inter­fix, is een soort met­se­laar. Geef hem een paar bak­ste­nen en hij maakt er moeit­eloos één geheel van. Maar een hele muur is hem toch echt te veel. Meestal vin­dt hij het na twee of drie ste­nen al wel mooi geweest.

Definitie

Een inter­fix is een affix dat in een samen­stelling tussen de twee delen komt te staan.

Schrik niet, dat is min­der ingewikkeld dan het klinkt. In een samen­stelling voeg je twee of meer woor­den samen tot één nieuw woord. Soms kan dat heel sim­pel: lan­taarn + paal = lan­taarn­paal. Maar soms ver­schi­jnt er ineens een extra gelu­id­je tussen het eerste en het tweede deel. Zo’n invoeg­ing heeft geen eigen beteke­nis, maar verbindt de onderde­len van de samenstelling.

Voorbeelden

In het Ned­er­lands kom je dan al snel uit op drie interfixen.

De sjwa-klank

Deze wordt vaak geschreven als -e-.

  • koningin + dag = Koninginnedag
  • zon + straal = zonnestraal

De tussen‑n

Deze klinkt meestal ook als een sjwa, maar je schri­jft hem met een extra -n-.

  • rug + graat = ruggengraat
  • bal + jon­gen = ballenjon­gen

De tussen‑s

  • gelu­id + over­last = gelu­idsover­last
  • lev­en + geluk = lev­ensgeluk

In het Engels zijn inter­fix­en zeldza­am, maar je kunt bijvoor­beeld een -o- als inter­fix tegenkomen in bepaalde samenstellingen:

  • speed + meter = speedome­ter (of speed-o-meter)

Etymologie

Deze mod­erne taal­term is gemaakt met ingrediën­ten uit het Latijn.

  • inter- (tussen) + figere (vastzetten)

Weetje

Er zijn ook min­der duidelijke gevallen die je als inter­fix kunt zien, maar ook als infix. Bij som­mige meer­voudsvor­men staat de meervouds‑s namelijk niet achter het (samengestelde) woord, maar erin.

Dit komt in het Engels voor:

  • None of the passers-by saw the inci­dent happen.

Maar ook in het Nederlands:

  • Hoe zien leli­et­jes-van-dalen eruit?
  • Piet­jes-pre­cies kun­nen heel irri­tant zijn.

Noem je zo’n ingevoegde s een inter­fix? Strikt genomen niet, want hij veran­dert de beteke­nis van het woord en dat doen inter­fix­en niet.

Je zou ze dan een infix kun­nen noe­men, maar ook dat klopt niet hele­maal. Want een infix komt in een mor­feem(woordele­ment) te staan, en deze s’en staan tussen de morfemen.

Kor­tom: een twijfelgevalletje.

Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Comments
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties