Taalterm: Schuine letter

De taalterm van deze week, schuine letter, heeft als motto “vallen is het nieuwe opstaan”. Net als je denkt: oh jee, daar gaat-ie! blijkt hij telkens toch weer netjes te blijven staan. Zou houdt hij het wel spannend; het zorgt voor een beetje afwisseling. En laat dat nou precies de bedoeling zijn.

Definitie

Een schuine letter is een letter (gedrukt of op een beeldscherm) waarvan het ontwerp iets naar rechts “leunt” in vergelijking met de gangbare letters, die meer rechtop staan.

Er zijn als je kijkt naar de vorm twee soorten schuine letters, die hier beide ook al eerder taalterm van de week zijn geweest: de italieken of oblieken, en de cursieven.

Een italiek ziet er qua ontwerp net zo uit als zijn rechtopstaande variant, maar helt als een soort Toren van Pisa over naar rechts.

Een cursief heeft weliswaar hetzelfde basisdesign als de gewone letter, maar dan met subtiele aanpassingen bij bepaalde letters. Kijk hieronder bijvoorbeeld naar de kleine letters a, f en g.

Voorbeelden

Schuine letters gebruik je om een woord extra nadruk te geven; bij titels van bijvoorbeeld boeken of films; bij woorden uit een andere taal; en om aan te geven dat je het hebt over een woord zélf en niet over zijn betekenis.

• Denk je echt dat er helemaal geen kans meer is op herstel?
• Hij zei dat Moby Dick zijn favoriete roman was.
• Voor dit Dominicaanse recept heb je plátanos maduros nodig: rijpe bakbananen.
• De uitspraak van notoir kan tot verhitte discussie lijden.

In het Nederlands zie je het veel minder dan in het Engels, maar dezelfde regels voor het gebruik van schuine letters gelden precies andersom als de hele tekst standaard al schuingedrukt staat. Dus: dan ga je de benadrukte woorden juist rechtop zetten! 

Kijk maar:

• Hij zei dat Moby Dick zijn favoriete roman was.
• De uitspraak van notoir kan tot verhitte discussie lijden.

Etymologie

Deze taalterm legt zichzelf uit: het is een letter die schuin staat.

Het woord letter stamt overigens af van het Latijnse littera, dat (schrijf)letter betekent. De meervoudsvorm litterae(letters of letteren) betekende “tekst”, “document”, “geschrift”.

Je vindt diezelfde Latijnse bron ook terug in woorden als het Engelse letter (brief) en het Nederlandse literatuur.

Weetje

De “gewone” rechtopstaande letters hebben ook een eigen benaming: die heten romeinen.