Taalterm: Schuine letter

De taal­term van deze week, schuine let­ter, heeft als mot­to “vallen is het nieuwe opstaan”. Net als je denkt: oh jee, daar gaat-ie! blijkt hij telkens toch weer net­jes te bli­jven staan. Zou houdt hij het wel span­nend; het zorgt voor een beet­je afwis­sel­ing. En laat dat nou pre­cies de bedoel­ing zijn.

Definitie

Een schuine let­ter is een let­ter (gedrukt of op een beeld­scherm) waar­van het ontwerp iets naar rechts “leunt” in vergelijk­ing met de gang­bare let­ters, die meer rech­top staan.

Er zijn als je kijkt naar de vorm twee soorten schuine let­ters, die hier bei­de ook al eerder taal­term van de week zijn geweest: de ital­ieken of oblieken, en de cur­sieven.

Een ital­iek ziet er qua ontwerp net zo uit als zijn rech­top­staande vari­ant, maar helt als een soort Toren van Pisa over naar rechts.

Een cur­sief heeft weliswaar het­zelfde basis­de­sign als de gewone let­ter, maar dan met sub­tiele aan­passin­gen bij bepaalde let­ters. Kijk hieron­der bijvoor­beeld naar de kleine let­ters a, f en g.

Voorbeelden

Schuine let­ters gebruik je om een woord extra nadruk te geven; bij titels van bijvoor­beeld boeken of films; bij woor­den uit een andere taal; en om aan te geven dat je het hebt over een woord zélf en niet over zijn betekenis.

  • Denk je echt dat er hele­maal geen kans meer is op herstel?
  • Hij zei dat Moby Dick zijn favori­ete roman was.
  • Voor dit Domini­caanse recept heb je plá­tanos maduros nodig: rijpe bakbananen.
  • De uit­spraak van notoir kan tot ver­hitte dis­cussie lijden.

In het Ned­er­lands zie je het veel min­der dan in het Engels, maar dezelfde regels voor het gebruik van schuine let­ters gelden pre­cies ander­som als de hele tekst stan­daard al schuinge­drukt staat. Dus: dan ga je de benadruk­te woor­den juist rech­top zetten! 

Kijk maar:

  • Hij zei dat Moby Dick zijn favori­ete roman was.
  • De uit­spraak van notoir kan tot ver­hitte dis­cussie lijden.

Etymologie

Deze taal­term legt zichzelf uit: het is een let­ter die schuin staat.

Het woord let­ter stamt overi­gens af van het Lati­jnse lit­tera, dat (schrijf)letter betekent. De meer­voudsvorm lit­ter­ae(let­ters of let­teren) betek­ende “tekst”, “doc­u­ment”, “geschrift”.

Je vin­dt diezelfde Lati­jnse bron ook terug in woor­den als het Engelse let­ter (brief) en het Ned­er­landse lit­er­atu­ur.

Weetje

De “gewone” rech­top­staande let­ters hebben ook een eigen benam­ing: die het­en romeinen.

2 gedachtes over “Taalterm: Schuine letter”

  1. hoe hellen de let­ters in een taal die van rechts naar links schri­jft? Kent men ital­iek in het Ara­bisch of Hebreeuws? waarom zou men cijfers ital­iek schri­jven? Ik zie het ver­schil wel tussen wat u ital­iek noemt en cur­sief, de vorm van de let­ters, maar dat is vol­gens mij te wijten aan de “font” (van FR fon­dre, gieten, let­ters gieten in lood, worm geven door ze in een mal te gieten)

    mvg
    Hugo

    1. Een hele goede vraag, Hugo! Hier loop ik tegen de gren­zen van mijn ken­nis op: ik kan zelf niet schri­jven in het Ara­bis­che of Hebreeuwse schrift. Wat ik online aan bron­ma­te­ri­aal kan vin­den lijkt erop te wijzen dat het “stan­daard” Ara­bis­che schrift cur­sief is – lees: vloeiend, met let­ters die vaak in elka­ar over­lopen – maar dat er ook een manier is om indi­vidu­ele let­ters los te schri­jven. Bij het Hebreeuws bestaan ook bei­de vor­men: het reg­uliere schrift met steeds aparte let­ters, en ver­schil­lende cur­sieve vor­men die meer vloeiend geschreven wor­den. Miss­chien kan een behulpzame lez­er die hier meer van weet ons verder helpen!

      En ja, het ver­schil tussen ital­iek en cur­sief heeft echt betrekking op druk­let­ters. Dat geldt zek­er voor de ital­iek, die een afgelei­de vorm is van de stan­daard druk­let­ter. Bij cur­sief is dat net even anders: ook met de hand kun je wel (in een door­lopend hand­schrift met kleine let­ters) of niet (in blok­let­ters of los geschreven kleine let­ters) in cur­sief schrijven.

Wat vind jij?