One kind kiss

De van oor­sprong Amerikaanse term OK heeft de wereld veroverd. Er is bij­na geen mod­erne taal te vin­den waarin hij niet voorkomt. Het wordt ook wel als O.K. geschreven, maar die pun­ten hoeven er niet bij. OK wordt in het Engels ook wel voluit geschreven als okay; in het Ned­er­lands geldt oké als de juiste spelling. Maar hoe is deze Engelse afko­rt­ing eigen­lijk ontstaan?

OK bestaat al ruim 150 jaar, maar nie­mand weet zek­er waar het van­daan komt. Er zijn aller­lei verk­larin­gen die de ronde doen, en die een ver­band proberen te leggen tussen OK en zulke uiteen­lopende tal­en als het Fins, het Grieks en het Schots. De leuk­ste verk­lar­ing is miss­chien wel deze. OK zou afkom­stig zijn van de taal van de Wolof, een etnis­che groep uit Sene­gal en Gam­bia. Deze mensen kwa­men als slaven naar Ameri­ka. In deze West-Afrikaanse taal bestond de uit­drukking waw kay, voor “in orde”. OK zou een weer­gave in het Engels zijn van de klank van deze woor­den.

Of toch niet

Hoe char­mant en kleur­rijk deze ety­mol­o­gis­che verk­lar­ing ook is, het sni­jdt geen hout. Er is weinig doc­u­men­tatie om deze verk­lar­ing te onder­steunen, of welk ander ver­band met een andere taal dan ook. Het meest waarschi­jn­lijk is dat OK ontstaan is bin­nen de Verenigde Stat­en. Vol­gens de meest gang­bare the­o­rie is de geboorteplaats van OK namelijk Boston, in de deel­staat Mass­a­chu­setts. In de jaren der­tig van de negen­tiende eeuw waren er twee taal­rages aan de gang in deze stad (en in andere ste­den), waarmee de welbe­spraak­te bevolk­ing zich kostelijk amu­seerde.

State Street in Boston, anno 1830 [bron]

De eerste rage bestond uit het ver­van­gen van bepaalde uit­drukkin­gen door afko­rtin­gen, gemaakt met de begin­let­ters. Zo werd NG gebruikt in plaats van no go of no good en werd all right afgeko­rt tot AR. Chique jongedames kon­den afscheid nemen van hun begelei­der voor de avond met een speels “OKKBWP”. De jonge­man, die natu­urlijk smoorver­liefd was, wist dan dat dit betek­ende one kind kiss before we part, en hij gaf de mooie deerne dan ook een zoen­t­je.

(Wat moet het fan­tastisch zijn om zo’n kokette scène met een taal-meme een keer echt mee te mak­en! Kun­nen we dit opnieuw invo­eren?)

De tweede rage bestond uit het opzettelijk ver­keerd spellen van herken­bare woor­den en uit­drukkin­gen. Zo werd no use omge­toverd tot know yuse, en zo veran­derde all cor­rect in oll kor­rect. Je ziet nu nog steeds dat woor­den soms op ludieke wijze ver­bas­terd wor­den tot een ver­sim­pelde vorm, zoals “lite” voor light en “nite” voor night.

Samen in de mix

Het onver­mi­jdelijke gebeurde en de twee rages kwa­men samen. En zo veran­derde AR (all right) in OW (oll wright), en ver­w­erd NG (no go) tot KG (know go). De uit­drukking all cor­rect was, zoals je hebt gezien, al omge­toverd tot oll kor­rect. Maak daar een afko­rt­ing van en je kri­jgt… juist.

Dan rest alleen nog de vraag waarom OK niet, net als al die andere lol­lige afko­rtin­gen, in de grote prul­len­bak der ver­getel­heid beland is. Wel­nu, dat hebben we te danken aan Mar­tin Van Buren. Die was namelijk presi­dent van de USA, en in 1840 wilde hij herkozen wor­den.

Een portret van Pres­i­dent Van Buren [bron]

Van Burens cam­pagne maak­te dankbaar gebruik van het feit dat de bij­naam van de pres­i­dent, Old Kinder­hook (naar zijn geboorteplaats, Kinder­hook), de zo pop­u­laire af­korting OK opleverde. In de Democ­ra­tis­che par­tij werd dat jaar zelfs een “Demo­c­ra­t­ic O.K. Club” opgericht, die Van Buren ste­unde. Door alle aan­dacht voor de cam­pagne stond OK een tijd lang met grote regel­maat in alle kran­ten, en het was daar­na niet meer weg te denken.

Van Buren ver­loor overi­gens de verkiezin­gen. Maar of hij ook een kus­je kreeg bij het afscheid nemen…?

Wat vind jij?