TVDW: Toponiem

De taal­term van deze week, toponiem, kent zijn plaats. Je zult hem niet snel vliegend in de lucht vin­den, of in een ruimter­aket. Nee, hij voelt zich het meest thuis op Moed­er Aarde. En waar je ook bent, er is alti­jd wel een toponiem in de buurt.

Definitie

Een toponiem is een plaat­snaam.

Je kunt “plaat­snaam” daar­bij zien in brede zin: niet alleen de namen van ste­den en dor­pen, maar ook andere aardrijk­skundi­ge benamin­gen. Denk bijvoor­beeld aan de namen van riv­ieren, bergen, woesti­j­nen en eilan­den.

Voorbeelden

  • De hoog­ste berg ter wereld is de Mount Ever­est.
  • Ams­ter­dam dankt zijn naam aan de riv­i­er de Ams­tel.
  • Veel achter­na­men zijn afgeleid van toponiemen, zoals ‘Van Woer­den’.

Etymologie

De twee bestand­de­len van deze taal­term komen uit het Grieks:

  • topos (plaats) + ono­ma (naam)

Weetje

Een toponiem lijkt een beet­je op een geoniem. Ze hebben dan ook bei­de te mak­en met aardrijk­skundi­ge namen. Dat zie je al aan de woor­den zelf: de topo- in toponiem zit ook in topografie, en de geo- van geoniem zit ook in geografie en bijvoor­beeld geolo­gie.

Maar de beteke­nis is natu­urlijk anders: een toponiem is een plaat­snaam, en een geoniem is ver­noemd naar een plaat­snaam.

Wat vind jij?