Meter vs. metre

De Engelse woor­den meter en metre beteke­nen niet het­zelfde. Maar daarmee ben je er nog niet: een meter kan óók een metre zijn, want het ene Engels is het andere Engels niet. Sterk­er nog, in som­mige regio­nen bestáát metre über­haupt niet. We leggen uit hoe het pre­cies zit.

Waar hebben we het over?

Het Engels is niet één taal. Van veel woor­den bestaan meerdere spellin­gen, en soms is het lastig om het ene Engels net­jes van het andere Engels te onder­schei­den.

Betekenis en gebruik

  • Een meter is een meter: een appa­raat waarmee je iets meet.
  • Een metre is een meter: de basislengtemaat in het metrische stelsel. Daar­naast betekent metre ook “metrum”: de vers­maat in poëzie of de maat in muziek.

MAAR… Dit onder­scheid geldt in het Brits-Engels!

In het Amerikaans-Engels bestaat de spelling “metre” niet – daar wor­den én het mee­tap­pa­raat én de lengtemaat én het metrum geschreven als meter.

Voorbeelden

  • What speed does the odometer indi­cate?
  • This room mea­sures 25 square metres. [BrE]
    This room mea­sures 25 square meters.
    [AmE]
  • The metre of this poem is an iambic hexa­m­e­ter. [BrE]
    The meter of this poem is an iambic hexa­m­e­ter. [AmE]

Even opletten

Je zult het miss­chien al gezien hebben: er is iets raars aan de hand in het laat­ste Brits-Engels voor­beeld hier­boven. Daarin staat het woord metre, op zijn Brits, maar ook het woord hexa­m­e­ter. (Een hexa­m­e­ter is in de poëzie een dichtregel waarin een versvoet – meestal een jambe of een trochee – zes keer her­haald wordt.)

Hier zie je dus dat óók in het Brits-Engels, in de toevoeg­ing -meter, toch de “Amerikaanse” spelling wordt aange­houden. Gelukkig zul je waarschi­jn­lijk niet snel een tekst over versmetrums hoeven schri­jven, dus deze uit­zon­der­ing kom je niet snel tegen.

Weetje

Geen taal­weet­je, maar ook inter­es­sant. De pre­cieze lengte van een meter is in de loop der jaren op ver­schil­lende manieren vast­gesteld, te begin­nen aan het eind van de 18e eeuw:

  • 1793: één tien­miljoen­ste van de afs­tand tussen de eve­naar en de Noord­pool
  • 1799: een fysieke staaf van 1 meter die als pro­to­type gold
  • 1889: een andere fysieke staaf van 1 meter die als pro­to­type gold
  • 1960: 1.650.763,73 golflengtes van de oran­je-rode spec­traal­li­jn in het elek­tro­mag­netisch spec­trum van de iso­toop kryp­ton-86
  • 1983: de afs­tand die licht in een vac­uüm aflegt in 1/299.792.458ste sec­onde

Wat vind jij?