Genderneutraal taalgebruik: hij of zij of…

In veel lan­den groeit het besef dat er mensen zijn die zich onge­makke­lijk voe­len bij het gang­bare onder­scheid tussen man en vrouw. Er wordt aan veel kan­ten gekn­abbeld aan het tra­di­tionele idee dat onzicht­bare eigen­schap­pen zoals sek­suele iden­titeit naad­loos samen­vallen met biol­o­gis­che cat­e­gorieën als “man­nelijk” en “vrouwelijk”.

Zo vraagt de gemeen­schap van trans­gen­der per­so­n­en die zichzelf niet zien als óf een “hij” óf een “zij” steeds nadrukke­lijk­er om begrip voor de bij­zon­dere posi­tie die zij innemen. De roep om hun leefomgev­ing zo gen­derneu­traal mogelijk te mak­en klinkt steeds luider – ook op het gebied van taal­ge­bruik. Deze maand deed het Trans­gen­der Netwerk Ned­er­land een voorzet voor een ver­rijk­ing van ons arse­naal aan voor­naam­wo­or­den.

Lees verder Gen­derneu­traal taal­ge­bruik: hij of zij of…

Een douche voor de baby

De vrolijke tra­di­tie van de baby show­er is in de afgelopen decen­nia komen over­waaien uit Ameri­ka en is inmid­dels zo gebruike­lijk gewor­den dat de term net­jes inge­burg­erd is en gewoon in het Ned­er­landse woor­den­boek staat als babyshow­er. Eén woord, dat dan weer wel.

Maar waar komt deze term eigen­lijk van­daan en wat heeft hij in vre­desnaam te mak­en met een douche?

Lees verder Een douche voor de baby

Een moord kraaien

Oh, wat houden we ervan om din­gen namen te geven! Dieren, bijvoor­beeld. Dat begint al als we heel klein zijn: dat is een kip, dat is een eend, dat is een gans… Maar als je wat oud­er bent, leer je dat er daar­boven nog een hele cat­e­gorie woor­den leeft, namelijk spe­ciale woor­den voor groepen dieren.

Zet maar genoeg koeien bij elka­ar en je hebt een kud­de. Wordt je omringd door irri­tant zoe­mende wespen? Dat is een zwerm. Onder water heet een grote groep harin­gen (of andere vis­sen) een school. Een hele hoop voor­bi­jvliegende vogels zouden wel eens een vlucht regen­wulpen kun­nen zijn. En ga zo maar door. Zelfs mensen kun­nen in een menigte bij elka­ar komen.

Een troep homo sapiens sapiens
Een troep homo sapi­ens sapi­ens

Maar in het Engels kun­nen ze er pas écht wat van. Met a pack of wolves zit­ten we nog op bek­end ter­rein, en a herd of zebras zal je ook niet echt ver­bazen. A school of fish is al hele­maal herken­baar, en van a swarm of bees kijk je ook niet op, net zo min als van a flock of birds. Maar dan begint de pret pas…

Lees verder Een moord kraaien

Cosmic Latte – de kleur van alles is extra verkeerd

Als kleuren­blinde moet ik dit stuk­je eigen­lijk niet schri­jven: ik luis­ter sowieso al met enige ver­won­der­ing naar de hoeveel­heid kleuren en kleur­nu­ances die anderen om mij heen in de wereld blijken te ont­dekken. En dit ver­haal gaat nota bene over niets min­der dan de kleur van alles!

Maar kleuren­blind of niet, voor ons allen is het uit­gangspunt het­zelfde: wat wij “kleur” noe­men is niets anders dan (al dan niet weerkaat­ste) gol­ven van elek­tro­mag­netis­che stral­ing die ons oog bereiken en door onze hersens omgezet wor­den in iets wat we leren herken­nen als “groen”, “geel” etc.

Het zichtbare lichtspectrum
Het zicht­bare licht­spec­trum

Het voor de mens zicht­bare spec­trum van licht reikt van rood en oran­je aan de ene kant (licht­gol­ven met een relatief laag energien­iveau) tot blauw en paars aan de andere kant (hoog energien­iveau). Maar wat is dan toch de kleur van “alles”?

Lees verder Cos­mic Lat­te – de kleur van alles is extra ver­keerd

Kroonprins Karel

Eerst even de korte samen­vat­ting. De Engelse kon­ing Charles I leefde van 1600-1649. Hij ver­loor tij­dens de Engelse Burg­eroor­log de macht aan Oliv­er Cromwell cum suis, de monar­chie werd afgeschaft en Charles werd voor hoogver­raad onthoofd. Elf jaar lat­er her­nam zijn zoon de macht toen de monar­chie weer her­steld werd; deze opvol­ger (1630-1685) regeerde als Charles II. De oud­ste zoon (geb. 1948) van de huidi­ge Britse monarch heet ook Charles. Als deze kroon­prins, de Prince of Wales, te zijn­er tijd inder­daad de troon besti­jgt en zijn eigen naam aan­houdt, wordt hij dus kon­ing “Charles III”.

image
3x Charles, in chro­nol­o­gis­che vol­go­rde

Oké, let op. Afgelopen don­derdag kwam ik al bladerend door de NRC twee van deze Engelse Charlesen tegen. De ene werd net­jes Charles genoemd, maar de andere werd Karel genoemd. Waarom?

Lees verder Kroon­prins Karel