Aan het ziekbed

Miss­chien doe ik wel veel te moeil­ijk. Miss­chien is er wel niets aan de hand, toch? Zou kun­nen. Ja, ik maak me vast druk om niets.

Maar toch. Elke keer dat ik een zin zie of hoor langs­flit­sen waarin iemand zich ergens in moet bek­wa­men en daar­voor naar een “clin­ic” ges­tu­urd wordt, denk ik… dat zeg je toch niet? Ik bedoel, dan gaat het van: Nee, Janine kan mor­gen niet komen, die is dan op taek­won­do­clin­ic. Of: Wilt u ook uw kaart­spel ver­beteren – kom dan naar onze klaver­jasclin­ic.

Clin­ic?!? Bij een klaver­jasklin­iek denk ik aan een insti­tu­ut voor de geestelijke gezond­hei­d­szorg waar mensen behan­deld wor­den die de hele tijd com­pulsief-neu­ro­tisch kaarten moeten leggen. Zeg cur­sus. Zeg train­ing. Zeg work­shop. Zeg the­madag. Zeg mas­ter­class. Maar alsje­blieft, zeg geen “clin­ic”.

Zo ziet een golfclinic eruit – kennelijk
Zo ziet een golf­clin­ic eruit – ken­nelijk

Lees verder Aan het ziekbed

Chimpansee

Een col­le­ga stapte op me af met een gezicht dat stond op 50% schater­lach en 50% veront­waardig­ing. En achter­af snap ik wel waarom.

In haar hand hield ze een for­muli­er dat ging over een andere col­le­ga, die zich nog de dit­jes en dat­jes van de Ned­er­landse taal en cul­tu­ur eigen aan het mak­en is. Het ogen­schi­jn­lijke doel van het gewraak­te for­muli­er was, denk ik, om een momen­top­name te mak­en van de voort­gang van col­le­ga num­mer twee op het nobele pad naar een vol­waardig geïn­te­greerd pold­er­lan­der­schap.

De instantie die dit alle­maal bestiert is vol­gens mij het min­is­terie van WWI (Won­ing, Wijken en Inte­gratie), en het zin­net­je dat col­le­ga één op het for­muli­er aan­wees sprak al boekde­len over hun men­tal­iteit. Ik citeer: “Heeft de inburg­er­aar Ned­er­lands gepraat?” En dan zo’n fijn ja/nee-blok­je waar je je antwo­ord in kunt vullen.

Lees verder Chim­pansee

Meneer Vandaal wacht op uitleg

Vorige maand heeft de wereld ges­pan­nen en geschokt gekeken naar Iran. Gek genoeg is een van de din­gen die me is bijge­bleven uit de bericht­gev­ing rond de prob­lematiek in Perz­ië een woord. Een woord­vo­erder van de Raad van Hoed­ers legde op tv uit hoe het west­en schuldig was aan alle onlus­ten, chaos en van­dal­isme na de verkiezin­gen. Ik spreek geen Far­si, dus ik kon zon­der onder­ti­tels niet vol­gen wat hij zei – op één woord na, waarin duidelijk de klank wan­dal te horen was. Van­daal, dus.

Ik ben alti­jd geïn­trigeerd door woor­den die (bij­na) het­zelfde zijn in tal­en die juist heel ver­schil­lend zijn. Die moeten wel dezelfde herkomst hebben. Ik wist wel dat van­daal te mak­en had met de volksstam van de Van­dalen, maar ook niet veel meer dan dat. Tijd om te gaan snuffe­len naar een nadere uit­leg.

Lees verder Meneer Van­daal wacht op uit­leg

Bergnimf

Je herin­nert je van vorige week nog wel de nar­cis, en het ver­haal van Nar­cis­sus. Ik verk­lapte toen al dat een van de meis­jes die ver­liefd wer­den op de mooie Nar­cis­sus ook haar eigen ver­haal heeft. Dat meis­je was een bergn­imf en haar naam is Echo.

Uit een eerdere Taalei­doscoop herin­ner je je miss­chien ook nog Zeus, de opper­god bij de Grieken. Die was net­jes getrouwd met de godin Hera. Wat min­der net­jes was, was dat hij ook wel oog had voor al het vrouwelijk schoon dat er buiten de Olym­pus rond­liep, in de vorm van vrouwen en nim­fen. Kor­tom, onze vriend Zeus zag de wereld als zijn eigen Temp­ta­tion Island avant la let­tre. Hij was deel­ne­mer, jury en spellei­d­ing ineen – mooier kan niet, toch?

Nou ja, niet hele­maal. Want als hoofd­spon­sor had Hera ook nog wel wat in de pap te brokke­len. Zij ver­moed­de wel dat haar man­net­je op zijn uit­stap­jes naar de mensen­wereld aller­lei stoutigheid uithaalde, en probeerde hem dan ook op het­er­daad te betrap­pen.

Lees verder Bergn­imf

Lonely as a cloud

De bloem die in het Engels daf­fodil heet, ken­nen wij als de nar­cis. Ik kom straks nog terug op de oor­sprong van de Engelse naam, maar eerst nar­cis.

Dat woord doet erg denken aan de term voor een per­soon met een obsessieve aan­dacht voor zichzelf en een ogen­schi­jn­lijk zeer groot gevoel van eigen­waarde: een nar­cist. In het Engels heet zo iemand een nar­cis­sist, en dat is maar goed ook. Het is jam­mer dat in het Ned­er­lands het woord “nar­cis­sist” offi­cieel niet bestaat, want het zou een veel mooiere term zijn.

Een nar­cist heet namelijk niet zo omdat hij iets met nar­cis­sen heeft. (Dan zou hij in het Engels wel een “daf­fodil­list” het­en!) Nee, zow­el de nar­cis als de nar­cist ontleent zijn naam aan een prachtige mythe uit de klassieke oud­heid. Het ver­haal van Nar­cis­sus kent ver­schil­lende vor­men, maar dit is de kern.

Lees verder Lone­ly as a cloud

Bionlogisch

Zoek eens online op het woord milieu­vrien­delijk en je vin­dt een hoorn des overvloeds aan din­gen die zoge­naamd fijn zijn voor mens en pla­neet. Van energiebron­nen tot gewas­bescherming, en van tele­visi­etoestellen tot kraam­cadeaus. Zelfs voor milieu­vrien­delijke bam­boe-T-shirts draaien we onze hand tegen­wo­ordig niet meer om.

Biobewust
Biobe­wust

Maar ja, milieu­vrien­delijk is niet zo’n fijn woord. Er is niets mis mee, natu­urlijk, maar het is wel vijf let­ter­grepen lang en het rolt niet echt soe­pelt­jes over de tong. Geen won­der dus dat er andere woor­den te hulp geschoten zijn. Ze beteke­nen miss­chien niet hele­maal het­zelfde, maar komen (afhanke­lijk van hun con­text) een heel eind in de buurt, of bieden juist een verdere nuancer­ing. Ik denk dan aan kreten als duurza­am, groen, ecol­o­gisch en natu­urlijk.

Lees verder Bion­l­o­gisch