Taalterm: Minuskel

De taalterm van deze week, minuskel, is een kleine krachtpatser. Hij kan minuscuul zijn, maar ook enorm groot. Maar al is hij twee meter hoog, dan nog geldt hij als een kleintje, en daar is hij best trots op. Met hem is het tenminste prettig communiceren, vindt hij: hij is niet zo schreeuwerig.

Definitie

Een minuskel is een kleine letter. Niet klein in de zin van “de kleine lettertjes”, maar in de zin van “geen hoofdletter”.

Voor de eerste letter van het alfabet is “a” dus de minuskel. De tegenhanger van de minuskel is de majuskel, die je al eerder als TVDW tegenkwam. Bij de minuskel “a” hoort dan de majuskel “A”.

Voorbeelden

Voor elk letter in het alfabet bestaat zowel een minuskel als een majuskel. Of, in gewonemensentaal: een kleine letter en een grote letter.

• De minuskels in het Latijnse alfabet zijn:
  a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w z
• De majuskels die daarbij horen zijn:
  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Z

Etymologie

We kennen deze taalterm als wetenschappelijk woord in het Nederlands sinds 1867. De bron ligt in het Latijn:

• minuscula littera (kleinere letter)

Weetje

Onder drukkers en designers is er nog een duo woorden om grote en kleine letters te onderscheiden. Naast “kleine letter” en “minuskel” is er ook de term onderkast; en naast “grote letter” (of “hoofdletter” of “kapitaal”) en “majuskel” is er dan de aanduiding bovenkast.

Deze benaming stamt uit de Europese boekdrukkunst. Bij het zetten van de loden letters voor het drukken van een pagina tekst moest de drukker toen elke individuele letter los pakken en plaatsen in de drukpers. Om het vindwerk makkelijker te maken waren de letters verdeeld over twee aparte alfabet-sets: een voor de hoofdletters en een voor de kleine letters.

De vakkenkast waarin de grote letters zaten stond meestal bovenaan, en de vakkenkast voor de minuskels onderaan. Vandaar de benaming “bovenkast” en “onderkast” voor bijvoorbeeld de “b” en de “B”.