Materiaal vs. materieel

De woor­den mate­ri­aal en materieel zijn bei­de afgeleid van de term materie (dat weer afs­tamt van mate­ria, het Lati­jnse woord voor grond­stof). In het heden­daags Ned­er­lands zijn mate­ri­aal en materieel in som­mige gevallen onder­ling uitwissel­baar, maar niet altijd.

Waar hebben we het over?

Mate­ri­aal is het oud­ste van deze twee woor­den. Het is al in gebruik in het Ned­er­lands sinds het mid­den van de 16e eeuw. Materieel is jonger: het dateert van de vroege 19e eeuw, en heeft gaan­deweg som­mige betekenis­sen van mate­ri­aal overgenomen.

Betekenis en gebruik

  • Mate­ri­aal is een verza­mel­naam voor ver­schil­lende soorten grond­stof, bouw­stof of werk­tu­igen. Zelfs in over­drachtelijke zin: infor­matie kan ook mate­ri­aal zijn, bijvoor­beeld voor een onderzoek.
  • Materieel is ook een verza­mel­naam, maar dan spec­i­fiek voor de ben­odigdhe­den die te mak­en hebben met het uitvo­eren van een bepaalde taak of soort werk, of en voeren van een bedrijf.

Alle materieel is dus gemaakt van mate­ri­aal, maar niet andersom.

Voorbeelden

  • Van welk mate­ri­aal is deze ring gemaakt, zil­ver of platina?
  • Het OM heeft genoeg belas­tend mate­ri­aal om tot ver­vol­ging over te gaan.
  • Het materieel van deze scheep­swerf is erg verouderd.

Even opletten

Het woord mate­ri­aal is niet alleen een verza­mel­naam; het kan óók ver­wi­jzen naar een of meerdere voor­beelden van zulke ben­odigde grond­stof­fen of werk­tu­igen. In die beteke­nis kan het ook een meer­voud kri­j­gen: mate­ri­alen.

Het woord materieel kent geen meervoud.

  • De chirurg check­te of hij alle mate­ri­alen had die voor de oper­atie nodig waren.
  • De inge­nieur check­te of hij al het materieel had dat voor de bouw nodig was.

Weetje

Je hebt al gezien dan zow­el mate­ri­aal als materieel ver­want is aan het Lati­jnse mate­ria (grond­stof). Maar wist je al dat mate­ria op zijn beurt weer is afgeleid van het woord mater, dat “moed­er” betekent?

In die zin kun je dus zeggen dat als brood van meel gemaakt wordt, het mate­ri­aal meel dus de “moed­er van het brood” is.

Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Comments
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties