Even checken

Het is je vast wel eens overkomen. Je bent op een web­site en voert wat gegevens in of vraagt wat gegevens op. En voor­dat de site je verder toe­laat tot zijn inge­wan­den, vraagt hij je eerst nog even om een paar let­ters en cijfers te lezen en die weer in de tikken. Alleen zien die tekens eruit alsof ze net door een man­gel gehaald zijn.

Zoi­ets dus.

Die let­terkro­nkels, zo heb ik onlangs geleerd, hebben een naam. En het is nog een leuke naam ook: captcha.

(In het Engels is het Captcha of CAPTCHA, maar het Ned­er­lands is nogal anti­hoofdlet­ter, dus ik neem maar vast een voorschot op de spelling die vast in een van de vol­gend edi­ties van Van Dale zal staan.)

Je voelt het waarschi­jn­lijk al aan: het woord captcha is niet zomaar uit de lucht komen vallen. Het lijkt niet voor niets op het Engelse cap­ture, want een captcha probeert inder­daad iets te van­gen. En wel: een com­put­er die zich als mens voor­doet.

Er zijn namelijk mensen die computerprogramma’s schri­jven (ook wel bots genoemd) die op eigen hout­je het web afs­nuffe­len – bijvoor­beeld om infor­matie te ver­garen. Ze doen dan net alsof ze een web­surfer zijn, zoals jij en ik. Maar zo’n pro­gram­ma kan niet op jouw beeld­scherm kijken, en daarom is een captcha een toets om te zien of jij wel echt een mens bent.

De gekozen spelling van captcha is ook al niet uit de lucht komen vallen. Het is namelijk een afko­rt­ing, zij het een­t­je die met veel moeite in elka­ar geknut­seld is om de juiste klank en beteke­nis te kri­j­gen. Hou je vast: een captcha is een Complete­ly Auto­mat­ed Public Turing test to tell Comput­ers and Humans Apart.

Wil je weten wat een “Tur­ing test” is, kijk dan eerst even naar deze Taalei­doscoop. Maar het mooie van een captcha is dat het eigen­lijk een omge­keerde tur­ingtest is: niet een mens die een com­put­er van een mens wil onder­schei­den, maar juist een com­put­er die een mens van een com­put­er wil onder­schei­den.

Het woord captcha is gelanceerd in 2000 door onder­zoek­ers van Carnegie Mel­lon Uni­ver­si­ty en IBM. Maar de eerste pogin­gen om een soort­gelijke toets te ontwikke­len dateren al van enkele jaren eerder.

Inmid­dels wordt er trouwens door cyber­snoodaards natu­urlijk ook soft­ware ontwikkeld om captcha’s te omzeilen. De race tussen vlees-en-bloed en bits-en-bytes is dus nog niet gelopen…

Wat vind jij?