Whisky vs. whiskey

Komen een Ier, een Amerikaan, een Schot en een Canadees een bar bin­nen­lo­pen… In koor zeg­gen ze, “Doet u mij maar een usque­b­augh!” Wat?

Ik maak natuur­lijk een grapje, maar ook weer niet helemaal…

Waar hebben we het over?

Sommige woor­den ken­nen meer dan één spel­ling. Vaak zijn die ver­schil­len regi­o­naal en his­to­risch gegroeid. Maar soms heeft men de alter­na­tieve spel­ling opzet­te­lijk geïntroduceerd.

Betekenis en gebruik

• Whisky is een gedes­til­leerde ster­ke­drank op graan­ba­sis, door­gaans uit Schotland of Canada.
• Whiskey is een gedes­til­leerde ster­ke­drank op graan­ba­sis, door­gaans uit Ierland of de Verenigde Staten.

Je ziet het: die extra e maakt het niet tot een andere drank, maar geeft wel het land van her­komst aan.

Voorbeelden

• Wilt u een glaasje whisky, meneer Connery?
• Wilt u een glaasje whis­key, meneer Brosnan?

Even opletten

De geo­gra­fi­sche schei­ding tus­sen deze beide spel­lin­gen is niet water­dicht, maar toch behoor­lijk con­se­quent. Whisky is de oud­ste vorm van de twee. Aan het eind van de 19e eeuw zat de Schotse whis­ky­ma­ke­rij in een dip en pro­du­ceer­den ze vaak drank van slechte kwa­li­teit. De Ierse pro­du­cen­ten wil­den daarom hun eigen “merk” dif­fe­ren­ti­ë­ren en intro­du­ceer­den de alter­na­tieve spel­ling whis­key.

Aan de over­kant van de Atlantische Oceaan geven de Amerikanen de Ierse spel­ling de voor­keur en de Canadezen de Schotse.

Weetje

Dit woord komt oor­spron­ke­lijk uit het Gaelic, een Keltische taal­fa­mi­lie waarin usque­b­augh “levens­wa­ter” bete­kent. In het eer­ste deel daar­van, usque (water), her­ken je ons moderne woord whisky/whis­key.