Taalterm: Antigram

De taalterm van deze week, antigram, is het niet met zichzelf eens. Maar dat is een beetje vreemd, want hij lijkt wél heel erg op zichzelf. Soms kijkt hij in de spiegel en denkt: Wacht even, ben ik dat wel? Maar ja, hij is het wel. En hij spreekt zichzelf toch tegen.

Definitie

Een antigram is een anagram met de tegenovergestelde betekenis van het origineel.

Zuivere antigrammen zijn extreem zeldzaam, als ze al bestaan. In ruimere zin is een antigram dan ook een anagram waarvan de betekenis verwijst naar iets wat je juist niet associeert met het origineel.

Voorbeelden

In het Engels is er een meer robuuste (maar nog prille) traditie van het verzinnen van antigrammen. Daarom zijn deze voorbeelden ook in die taal:

  • violence – nice love
  • funeral – real fun
  • customers – store scum
  • forty-five – over fifty
  • astronomers – no more stars

Online kon ik hier een voorbeeld vinden van een Nederlands antigram:

  • grondzeil – zoldering

Kan jij meer Nederlandse antigrammen vinden of verzinnen? Stuur ze in en dan zet ik ze erbij!

Zo ontving ik van een lezer dit juweeltje:

  • eenmanswerk – samenwerken

Etymologie

Dit vrij nieuwe taalwoord is een samentrekking van een prefix en een andere taalterm.

  • anti- (tegen, tegengesteld) + anagram (woord dat bestaat uit dezelfde letters als een ander woord)

Weetje

Het woord antigram is waarschijnlijk in 1991 verzonnen door Marty Smith. Hij publiceerde in dat jaar het artikel “What’s in a Name”, waarin hij de term lanceert.

Als uitsmijter nog één voorbeeld, uit dit artikel van Smith:

  • evangelist — evil’s agent

Fraai gevonden een prachtig paradoxaal!

Reacties

2 reacties op “Taalterm: Antigram”

  1. Willem Beekhuizen avatar
    Willem Beekhuizen

    Goedendag,
    Wat te denken van beleid (iets met beleid doen) en debiel?

    1. Harman Hoetink avatar

      Dat is een mooie, Willem! In veel contexten heeft beleid inderdaad vooral een positieve connotatie. Maar er zullen genoeg mensen zijn die vinden dat de overheid hier en daar aan “debiel beleid” doet. ;-)

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

op zoek naar iets anders?