School

Sinds mijn oud­ste zoon dit jaar naar de mid­del­bare school gaat, is zijn wereld steeds grot­er aan het wor­den. Met grote stap­pen. Het is verbluffend hoe snel de oude, veilige omgev­ing van de basiss­chool is gaan horen tot de pre­his­to­rie van zijn onder­wi­js­car­rière.

Zijn broer is ruim drie jaar jonger en lift een beet­je mee op deze nieuw ver­wor­ven wijsheid. Vanocht­end, op weg naar school, vertelde hij me dat hij het hele­maal had uitge­dok­terd. Zijn samen­vat­ting gin ongeveer als vol­gt.

“Eerst ga je naar de crèche. Dat duurt vier jaar. Dan ga je naar school en dat duurt acht jaar. Daar­na ga je naar de mid­del­bare school, en daar zit je vijf of zes jaar op. Dan ga je naar de uni­ver­siteit. Daar­na ga je een paar jaar werken en dan ben je vrij.”

School...?
School...?

Je kunt natu­urlijk muggen­ziften over details, maar ik vond dat hij de spijk­er behoor­lijk goed op zijn kop had ges­la­gen.

Wat ik mooi vond, was zijn gebruik van het woord school. Hij weet wel dat zijn school een “basiss­chool” is, maar dat doet er eigen­lijk niet toe. Zijn school is gewoon school. Zijn broer gaat dan wel naar een mid­del­bare school, maar dat is eigen­lijk toch iets heel anders dan “school”.

Het deed me terug­denken aan een gesprek dat ik meer dan twintig jaar gele­den had. Dat was bij de Werel­dom­roep, op een recep­tie ter ere van een jubileum of het afscheid van mijn moed­er, die daar werk­te.

Ik was toen net gaan stud­eren. Een wat nukkige col­le­ga van mijn moed­er maak­te een praat­je en vroeg me ter­loops of ik nog op school zat. “Nee,” zei ik, “ik studeer nu aan de VU”. Oh la la. “Nou!” vuurde hij meteen geïr­ri­teerd terug, “dan zit je toch nog op school!” Einde gesprek.

Lat­er snapte ik dat het lag aan het woord school. Voor mij mar­keerde dat ver­schil tussen mid­del­baar en uni­ver­siteit. Voor hem mar­keerde het het ver­schil tussen onder­wi­js vol­gen en een baan hebben. Miss­chien had hij geen hoger onder­wi­js genoten. Miss­chien vond hij mij maar een eli­taire snot­neus. Maar zo had ik “mijn” school hele­maal niet bedoeld. Soms kun­nen dat soort din­gen heel gevoelig liggen…

Zo zie je maar dat wat taal betekent – zelfs bij een heel gang­baar woord – nogal kan ver­schillen. Dat leerde ik van die col­le­ga van mijn moed­er, en nu weer van mijn eigen zoon. Hmm, miss­chien zit ik eigen­lijk nu ook nog op “school”. Dat bevalt me wel.

Wat vind jij?