Oudjaar vs. oudjaar

In de jaarkalender zitten allerlei dagen die we op een bijzondere manier vieren of waarop we een historische gebeurtenis gedenken. Sommige daarvan spel je met een hoofdletter, maar andere weer niet. Hoe zit dat?

Waar hebben we het over?

De formele basisregel is zo: je spelt feestdagen met een hoofdletter, maar niet-erkende feestelijke dagen en “informele aanduidingen” voor bestaande feestdagen schrijf je met een kleine letter. 

Daarom spel je Bevrijdingsdag mét en dierendag zónder een beginhoofdletter. En daarom is het, heel verwarrend, Kerstmis mét en kerst zónder.

Maar het onderscheid tussen formeel en informeel is niet altijd even duidelijk. En in de praktijk trekken veel taalgebruikers zich niets van deze regel aan.

Betekenis en gebruik

• De termen Oudjaar en Oudejaar
  (met beginhoofdletters) zijn spellingsvarianten van oudjaar en oudejaar.
• De woorden oudjaar en oudejaar
  (zonder beginhoofdletter) zijn benamingen voor de laatste dag van het jaar.

Het belangrijkste woord in de uitleg hierboven is misschien wel “officiële”. Want het Groene Boekje en Van Dale schrijven weliswaar de spelling met een kleine o voor, maar de spelling met hoofdletter is volop in gebruik in het levende Nederlands. Deze vorm wordt dan ook genoemd als alternatief in de spellingwijzer van Onze Taal.

Waar het uiteindelijk dus op neerkomt, is dat je het voor het kiezen hebt. Zorg er wel voor dat je in één tekst of document steeds dezelfde schrijfwijze aanhoudt.

Voorbeelden

• Wat gaan
  jullie doen met oudjaar / Oudjaar?
• Van mij mogen
  ze met oudjaar / Oudjaar best een vuurwerkverbod
  invoeren.

Even opletten

Als je schrijft voor de overheid of het onderwijs, hoor je je officieel – daar heb je dat woord weer! – aan de spelling in het Groene Boekje te houden. Als jouw organisatie daaraan hecht, dan is het dus beter om te kiezen voor oudjaar.

Weetje

Dezelfde dubbelspelling bestaat ook voor een aantal verwante woorden: 

• Oudjaarsdag / oudjaarsdag
• Oudejaarsdag / oudejaarsdag
• Oudjaarsavond / oudjaarsavond
• Oudejaarsavond / oudejaarsavond

En ten slotte: Nieuwjaar geldt wel als “echte” feestdag en dus spel je Nieuwjaar altijd met een hoofdletter.

??