Oudjaar vs. oudjaar

In de jaarkalen­der zit­ten aller­lei dagen die we op een bij­zon­dere manier vieren of waarop we een his­torische gebeurte­nis gedenken. Som­mige daar­van spel je met een hoofdlet­ter, maar andere weer niet. Hoe zit dat?

Waar hebben we het over?

De formele basis­regel is zo: je spelt feestda­gen met een hoofdlet­ter, maar niet-erk­ende feestelijke dagen en “informele aan­duidin­gen” voor bestaande feestda­gen schri­jf je met een kleine let­ter.

Daarom spel je Bevri­jd­ings­dag mét en dierendag zón­der een begin­hoofdlet­ter. En daarom is het, heel ver­war­rend, Ker­st­mis mét en kerst zón­der.

Maar het onder­scheid tussen formeel en informeel is niet alti­jd even duidelijk. En in de prak­tijk trekken veel taal­ge­bruik­ers zich niets van deze regel aan.

Betekenis en gebruik

  • De ter­men Oud­jaar en Oude­jaar (met begin­hoofdlet­ters) zijn spellingsvari­anten van oud­jaar en oude­jaar.
  • De woor­den oud­jaar en oude­jaar (zon­der begin­hoofdlet­ter) zijn benamin­gen voor de laat­ste dag van het jaar.

Het belan­grijk­ste woord in de uit­leg hier­boven is miss­chien wel “offi­ciële”. Want het Groene Boek­je en Van Dale schri­jven weliswaar de spelling met een kleine o voor, maar de spelling met hoofdlet­ter is volop in gebruik in het lev­ende Ned­er­lands. Deze vorm kri­jgt ook de voorkeur in de spelling­wi­jz­er van Onze Taal.

Waar het uitein­delijk dus op neerkomt, is dat je het voor het kiezen hebt. Zorg er wel voor dat je in één tekst of doc­u­ment steeds dezelfde schri­jfwi­jze aan­houdt.

Voorbeelden

  • Wat gaan jul­lie doen met oud­jaar / Oud­jaar?
  • Van mij mogen ze met oud­jaar / Oud­jaar best een vuur­w­erkver­bod invo­eren.

Even opletten

Als je schri­jft voor de over­heid of het onder­wi­js, hoor je je offi­cieel – daar heb je dat woord weer! – aan de spelling in het Groene Boek­je te houden. Als jouw organ­isatie daaraan hecht, dan is het dus beter om te kiezen voor oud­jaar.

Weetje

Dezelfde dubbel­spelling bestaat ook voor een aan­tal ver­wante woor­den:

  • Oud­jaars­dag / oud­jaars­dag
  • Oude­jaars­dag / oude­jaars­dag
  • Oud­jaarsavond / oud­jaarsavond
  • Oude­jaarsavond / oude­jaarsavond

En ten slotte: Nieuw­jaar geldt wel als “echte” feestdag en dus spel je Nieuw­jaar alti­jd met een hoofdlet­ter.

🎆🍾

Wat vind jij?