Den Haag vs. ’s-Gravenhage

De stad Den Haag staat ook bek­end als ’s-Graven­hage. Of staat de stad ’s-Graven­hage ook bek­end als Den Haag? Welke benam­ing is eigen­lijk oud­er? En nu we het er toch over hebben… wie is die graaf en wat is die haag? Lees snel verder voor alle antwo­or­den!

Waar hebben we het over?

Veel geografis­che locaties staan bek­end onder meerdere namen. Vaak zijn die onder­ling uitwissel­baar, maar soms hebben ze een heel andere herkomst en ook een andere beteke­nis.

Betekenis en gebruik

  • Den Haag is de meest gang­bare naam van de hoofd­stad van Zuid-Hol­land en de zetel van de Ned­er­landse regering en par­lement.
  • ’s-Graven­hage is vanaf de vroege 17e eeuw de offi­ciële naam van Den Haag, maar het gebruik ervan is door de stad zelf sinds 1990 op een laag pit­je gezet.

In 1990 is een voors­tel om de gemeen­te­naam formeel te wijzi­gen in “Den Haag” afgewezen. Maar de gemeente com­mu­niceert sinds­di­en wel con­se­quent onder de naam Den Haag, die beter aansluit bij inter­na­tionale benamin­gen zoals La Haye (Frans) en The Hague (Engels), en die in de volksmond al veel langer gang­baar was.

Voorbeelden

  • Schevenin­gen en Kijk­duin zijn de twee bad­plaat­sen van Den Haag.
  • In Den Haag zete­len ook het Inter­na­tion­aal Gerecht­shof en het Inter­na­tion­aal Strafhof.

Even opletten

De naam Den Haag – of beter gezegd, voor­lop­ers daar­van zoals Haghe, Die Haghe, Den Hage of Den Haghe – is oud­er dan de benam­ing ’s-Graven­hage. “Den Haag” betek­ende sim­pel­weg “het bos”. In de Gouden Eeuw is het stads­bestu­ur overgestapt op de chi­quere naam ’s-Graven­hage, die een samen­trekking is van “des Graven hage”: de haag van de graaf.

Die graaf was trouwens de Graaf van Hol­land, een adel­lijke titel die ver­bon­den was aan het Graaf­schap Hol­land, dat van de late 11e eeuw tot het mid­den van de 17e eeuw heeft bestaan. In de peri­ode daar­voor bestond het graaf­schap ook al (vanaf het einde van de 9e eeuw), maar dan onder de naam West-Frisia.

Op deze land­kaart uit 1574 zie je Lei­den en Delft, en ook Den Haag onder de naam "Haghe". (bron)

Weetje

Hoewel de stad Den Haag zich al bij­na 30 jaar zo noemt in zowat alle com­mu­ni­catie, vind je de naam ’s-Graven­hage nog steeds terug in offi­ciële stukken van de gemeente en op iden­titeit­skaarten.

Bonus-weet­je:
De term Den Haag wordt ook metonymisch gebruikt om te ver­wi­jzen naar de regering en het par­lement van het Koninkrijk der Ned­er­lan­den. Je ver­wi­jst daarmee dus niet naar de stad zelf of naar het grondge­bied, maar naar het func­tioneren van de daar geves­tigde lan­delijke over­hei­dsin­stanties.

  • Het is nog maar de vraag hoe Den Haag zal rea­geren op de protesten het land.

In deze over­drachtelijke beteke­nis zul je niet snel de term ’s-Graven­hage horen.

Wat vind jij?