Een douche voor de baby

De vrolijke tra­di­tie van de baby show­er is in de afgelopen decen­nia komen over­waaien uit Ameri­ka en is inmid­dels zo gebruike­lijk gewor­den dat de term net­jes inge­burg­erd is en gewoon in het Ned­er­landse woor­den­boek staat als babyshow­er. Eén woord, dat dan weer wel.

Maar waar komt deze term eigen­lijk van­daan en wat heeft hij in vre­desnaam te mak­en met een douche?

Ritueel

Eerst even dit. Wij mensen houden ervan om bepaalde momenten in het lev­en te bestem­pe­len als belan­grijk door ze te omk­le­den met rit­ue­len. Reli­gies doen dat al eeuwen met veel suc­ces – denk aan het doopsel, een peri­ode van vas­ten, de biecht, hoe en wan­neer je moet bid­den, welke kled­ing je draagt, wat je wel en niet mag of moet eten etc.

Maar ook in de seculiere wereld kun­nen we er niet omheen – denk aan ont­groenin­gen bij stu­den­ten­v­erenigin­gen, twee minuten stilte bij de doden­her­denk­ing, het jaar­lijkse func­tioner­ings­ge­sprek, …, oran­je uit­dossin­gen tij­dens een voet­balkam­pi­oen­schap (maar niet dit jaar), oliebollen bij oud en nieuw etc.

Een seculier ritueel
Een seculi­er ritueel

Overgangsrite

Veel van dit soort cul­turele tra­di­ties zijn ver­bon­den aan de Grote Gewricht­en in het lev­en: momenten waarop er iets fun­da­menteels veran­dert, begint of eindigt. De geboorte, het afs­tud­eren, een huwelijk, de pen­sioner­ing, de dood. Mijn gevoel is dat dat niet toe­val­lig is.

De over­gangsrites die deze ken­terin­gen omli­jsten, zijn van orig­ine heel func­tion­eel. Op deze momenten vin­dt er een wezen­lijke ken­ter­ing plaats in de dagelijkse struc­tu­ur van je bestaan. De spel­regels veran­deren. Wat je gewend was te doen, gaat niet meer op. Je moet jezelf “opnieuw uitvin­den”. En het is niet alti­jd makke­lijk om daarmee om te gaan. Een rite de pas­sage kan daar­bij helpen, als smeerolie.

Het einde van de studie en het begin van een carrière
Het einde van de studie en het begin van een carrière

Zo’n Groot Gewricht brengt immers, ook in de beste zin van het woord, de nodi­ge stress met zich mee. En het heeft niet alleen gevol­gen voor het indi­vidu in kwest­ie; ook zijn omgev­ing zal eraan moeten wen­nen. Daarom is het goed om de veran­der­ing luid en duidelijk te mark­eren, om haar daarmee ook meteen te bekrachti­gen en bestendi­gen. Boven­di­en zeg je met zo’n cer­e­moniële tra­di­tie: dit is niet de eerste keer dat dit gebeurt, het hoort erbij, het komt goed. En ten slotte biedt het een gele­gen­heid voor fam­i­lie en vrien­den om hun betrokken­heid te tonen: je staat er niet alleen voor, wij helpen je verder.

Je kunt je voorstellen dat iedereen die voor het eerst moed­er wordt – om maar eens een lukraak voor­beeld te kiezen – daar wel wat hulp bij kunt gebruiken. En zo komen we alweer in de buurt van onze babyshower.

Baby aan boord

Veel cul­turen ken­nen een tra­di­tie waar­bij een (aanstaande) moed­er in de peri­ode ron­dom de bevalling een bij­zon­der sta­tus geni­et en begeleid wordt door een groep oud­ere vrouwen. Die kun­nen haar dan helpen met alles van borstvoed­ing tot luiers ver­scho­nen. En een baby is een kosten­post, vraag dat maar aan elke jonge oud­er. Een beet­je extra hulp, in de vorm van (nut­tige) geschenken, is dan zeer welkom.

Je kunt nooit genoeg luiers hebben…
Je kunt nooit genoeg luiers hebben…

Ziedaar de ingrediën­ten van de mod­erne babyshow­er. In som­mige lan­den is het gebruike­lijk om de show­er te houden vóór de geboorte, zoals een bridal show­er ook plaatsvin­dt voor het huwelijk. In andere lan­den show­er je juist ná de geboorte, wan­neer je al die extra hulp en spul­let­jes het meest nodig hebt. Babyshow­ers zijn in veel gevallen nog een exclusief feestje voor de moed­er en haar vrouwelijke vriendin­nen en fam­i­liele­den, maar het wordt steeds gebruike­lijk­er om ook de vad­er en man­nelijke vrien­den en fam­i­lie erbij te betrekken. Voor een overzicht van de ver­schil­lende gebruiken en tra­di­ties kun je deze pag­i­na op Wikipedia (Engels) lezen.

Goed, maar dan rest nog de vraag: waarom noe­men we zo’n babyritueel nu een show­er?

Schoer of schouw

De eerste stap heb je al gezien: het Ned­er­landse babyshow­er komt van het Engelse baby show­er. Het baby-deel van die term spreekt voor zich, maar waar de show­er van­daan komt is niet zek­er. Er zijn in ieder geval twee kandidaat-theorieën.

De eerste is dat show­er inder­daad ver­wi­jst naar iets wat naar bene­den stort, als een douche of een regen­bui (rain show­er). In dit geval gaat het dan om de cadeaus voor de moed­er of oud­ers. In het Engels is to show­er some­one with gifts een heel gang­bare uit­drukking, en het kan ook over­drachtelijk gebruikt wor­den: to show­er some­one with praise. Er is ook een link met het Ned­er­lands, want het oude woord scho­er betekent: regenbui.

Schoerenradar
Scho­eren­radar

De andere the­o­rie is dat show­er ver­want is aan het woord show, lat­en zien. Denk ook aan het Ned­er­landse schouw, zoals in schouw­burg. In dat geval zou het erom gaan dat de aanstaande moed­er haar trotse buik “toont” aan de gas­ten – of de baby zelf, als die al geboren is.

Die bei­de verk­larin­gen zouden ook van toepass­ing kun­nen zijn op de term bridal show­er, die miss­chien oud­er is dan baby show­er. Deze term, die je dus zou kun­nen ver­tal­en als “bruidss­cho­er” of “bruidss­chouw”, is net als baby show­er in gebruik vanaf het begin van de 20e eeuw.

Shower 2.0

Inmid­dels is het woord show­er in de zin van “feest met cadeaus ter gele­gen­heid van een bij­zon­dere gebeurte­nis” een heel eigen lev­en gaan lei­den. Er zijn babyshow­ers en bridal show­ers, dat heb je al gezien – en bruidsshow­er is al ges­ig­naleerd in het Nederlands.

Verder draaien we onze hand niet om voor een wed­ding show­er (bruide­gom ook welkom) en, als het toch mis­gaat, een divorce show­er of breakup show­er (ex niet welkom). En wie een kind kri­jgt zon­der zelf zwanger te zijn geweest kan alti­jd nog geni­eten van een adop­tion show­er. Na je studie… een grad­u­a­tion show­er? Check.

Shower voor een afgestudeerde verpleegkundige
Show­er voor een afges­tudeerde verpleegkundige

En zo is de cirkel weer rond. Al deze show­ers zijn riten die een Groot Gewricht mark­eren, net als een house­warm­ing. Miss­chien is het gewoon toe­val dat show­er het woord is dat hier­voor de race heeft gewon­nen. Zou warm­ing een kans hebben gehad op een vergelijk­bare taal­car­rière? Waarschi­jn­lijk niet, want “bridal warm­ing” en “baby warm­ing” klinken toch een beet­je… té knus.

Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Comments
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties