Wijntje

Soms word je door de gek­ste din­gen op een taal­speur­tocht ges­tu­urd. Afgelopen week­end liep ik door het winkel­cen­trum, waar ik op de eta­lageruit van de sli­jter deze poster zag.

Slijter
Sli­jter

Meteen stond ik stil en bracht mijn mobielt­je in staat van paraatheid om een foto te mak­en. Want ergens in mijn achter­hoofd ging een stem­met­je zin­gen: dit klopt niet. Uitein­delijk, zoals je zult zien, klopt het wel, maar voor­dat ik daarachter was, had ik een paar leuke ont­dekkin­gen gedaan.

Dat stem­met­je echode tevoorschi­jn uit een herin­ner­ing aan een gesprek, lang gele­den. Een gesprek in het Engels, wel­tev­er­staan, waarin ik de euvele moed had om een wijnken­ner een vinol­o­gist te noe­men. Neen! brieste mijn tegen­sprek­er, een “wijnoloog” heet een oenol­o­gist. En dat is ook zo. In het Engels.

Dus toen vad­er en zoon Gall mij uitn­odig­den voor een bijspijk­er­cur­sus vinolo­gie, dacht ik: nou, doe mij dan maar liev­er oenolo­gie. Maar nee. Thuis­gekomen zag in het woor­den­boek dat het Ned­er­lands zow­el vinolo­gen als oenolo­gen kent, en dat ze grofweg het­zelfde zijn: mensen die veel van wijn weten. (Als je online zoekt, zul je zien dat de ene web­site vinoloog en oenoloog als syn­on­iemen beschouwt, en dat de vol­gende beweert dat het juist heel ver­schil­lende beestjes zijn. Die dis­cussie laat ik hier in het midden.)

Overi­gens noemt Van Dale maar lief­st drie mogelijke uit­sprak­en voor oenoloog. Als eerste is daar “eu-noloog”, maar je hebt ook nog “ui-noloog” en “ee-noloog”. (Het Engelse oenol­o­gist spreek je trouwens uit met dezelfde begin­klank als even, en wordt in de VS ook wel als enol­o­gist gespeld.)

In de meeste mod­erne tal­en heeft de vari­ant met oeno- (gebaseerd op het Griekse woord voor wijn: oinos) duidelijk de voorkeur, en wordt de ver­sie met vino- (gebaseerd op het Lati­jnse woord voor wijn: vinum) niet of nauwelijks gebruikt. Het Ned­er­lands is hier dus een buitenbeentje.

Maar of je nu eu‑, ui- of ee-noloog zegt, er daagt toch het besef dat oenoloog een nogal bezopen (pun intend­ed) woord is. Want de ene uit­spraak die niet cor­rect is, is juist degene die zich aan je Ned­er­landse brein opdringt: oe-noloog. Anders opge­hakt: “oen-o-loog”. Iemand die expert is op het gebied van sukkels. Da’s pas een sto­er beroep!

Dus, eerlijk is eerlijk, ik snap wel dat de sli­jter er uit mar­ketingover­weg­in­gen voor kiest om zijn aspi­rant-medew­erk­ers niet een car­rière in de “oenolo­gie” in het vooruitzicht te stellen… Maar een mooi woord is het wel. Daar drinken we op!

Wat vind jij?