Werkloos vs. werkeloos

Beteke­nen de woor­den werk­loos en werkeloos het­zelfde of niet? Het hangt er een beet­je van af aan wie je het vraagt, maar voor veel taal­ge­bruik­ers is er wel degelijk een onder­scheid. Wat is dat ver­schil dan en hoe pas je het toe?

Waar hebben we het over?

Er zijn bij­na-dubbel­gangers in de taal: woor­den die geen volle homo­grafen zijn maar wel erg op elka­ar lijken. Vaak is het dan lastig om ze uit elka­ar te houden en cor­rect te gebruiken.

Betekenis en gebruik

  • Iemand die werk­loos is heeft geen (betaald) werk, geen baan.
  • Iemand die werkeloos is doet niets, is passief.

Het­zelfde ver­schil geldt voor de zelf­s­tandig naam­wo­or­den werk­loosheid en werkeloosheid.

De trend is echter al jaren dat dit onder­scheid steeds min­der streng wordt nageleefd, en dat bei­de spellin­gen steeds meer syn­on­iem aan het wor­den zijn.

Voorbeelden

  • Jan was een jaar lang werk­loos, maar nu heeft hij weer een baan.
  • Hoe kun je werkeloos toezien ter­wi­jl je buren water­schade hebben?
  • Sinds Marieke werk­loos is, zit ze alleen maar werkeloos op de bank.

Even opletten

Je ziet met name vaak dat het woord werkeloos (met e) ook gebruikt wordt in de zin van werk­loos (zon­der e), zek­er in de spreek­taal. Omge­keerd zul je niet vaak zien dat iemand werk­loos zegt of schri­jft als hij werkeloos bedoelt.

Maar in ver­zorgde schri­jf­taal heeft het nog steeds de voorkeur (ook al is het onder­scheid miss­chien kun­st­matig) om het ver­schil in beteke­nis aan te houden zoals het hier­boven staat.

Weetje

Er zijn meer woor­den waar­bij er een ver­sie met en een ver­sie zon­der tussen-e bestaat. In veel gevallen is er dan geen ver­schil in beteke­nis. Denk aan:

  • ongelooflijk / ongelofe­lijk
  • gerieflijk / geriefe­lijk

 

Wat vind jij?