TVDW: Semantiek

De taal­term van deze week, semantiek, weet heel goed wat hij bedoelt. Hij weet ook heel goed wat hij betekent. Maar hij is wel een beet­je een piet­je-pre­cies, want hij wil liev­er niet dat er mis­ver­standen ontstaan.

Definitie

Semantiek is de weten­schap die bestudeert hoe mensen beteke­nis geven aan (en vin­den in) sym­bol­en, inclusief “tal­ige” sym­bol­en zoals woor­den en zin­nen.

Een ander woord voor semantiek is betekenisleer.

Een ver­wante term is het bijvoeglijk naam­wo­ord seman­tisch.

Voorbeelden

  • De semantiek houdt zich onder andere bezig met de veran­derende beteke­nis van woor­den, zoals bij ‘muis’ (dier) en ‘muis’ (com­put­er­ac­ces­soire).
  • Tussen de woor­den ‘bij­zon­der’ en ‘spe­ci­aal’ bestaat geen of nauwelijks een seman­tisch ver­schil: ze beteke­nen het­zelfde.

Etymologie

Deze taal­term ver­scheen het eerst in het Frans. Hij werd in 1883 geïn­tro­duceerd door Michel Bréal, op basis van het Griekse seman­tikos, dat “betekenisvol” betekent:

  • van semaniein (aan­duiden, met een teken aangeven), van sema (teken, voorteken)

Weetje

Voor­dat semantiek ten tonele kwam, was er al een ander woord in gebruik voor de studie van sym­bol­en: sema­si­olo­gie (van het Griekse sema­sia, “beteke­nis”).

Van­daag de dag is de sema­si­olo­gie een onderdeel van het grotere onder­zoeksveld van de semantiek.

 

Wat vind jij?