Ton vs. tonne

Ben je in Engelse tek­sten wel eens de term tonne tegengekomen? Je vraagt je miss­chien af of dat het­zelfde is als een Ned­er­landse “ton”. Maar je kunt ook een Engelse ton tegenkomen, zon­der die -ne aan het eind. Soms is zo’n ton een tonne, maar soms ook niet. Welkom in de wirwar van de Engelse ton­nen!

Waar hebben we het over?

In de Engel­stal­ige wereld bestaan ver­schil­lende sys­te­men van mat­en zij aan zij. Dat lev­ert ver­war­ring op als dezelfde woor­den daar­door ver­schil­lende betekenis­sen kri­j­gen.

Betekenis en gebruik

  • In het Amerikaans-Engels is een ton (of short ton) een een­heid van gewicht die gelijk is aan 2000 pounds (of ongeveer 907 kilo).
    In het Brits-Engels is ton kort voor met­ric ton, een een­heid van gewicht die gelijk is aan 1000 kilo (ruim 2204 pounds). Maar: er is ook nog een oud­ere, nu min­der gebruik­te Britse defin­i­tie van ton die de long ton genoemd wordt en die gelijk is aan 2240 pounds (1016 kilo).
  • En dan heb je nog tonne, dat in het Amerikaans-Engels nauwelijks gebruikt wordt en dat syn­on­iem is aan met­ric ton. En tonne is dus ook 100o kilo.
  • Het woord ton kan je daar­naast nog gebruiken als algemene aan­duid­ing voor “heel veel”, vaak in de woord­com­bi­naties a ton of en tons of. Hier is het dus geen exacte een­heid van gewicht.

Je ziet dat hier veel afhangt van welk sys­teem van mat­en en gewicht­en je hanteert, en hoe belan­grijk stan­daardis­atie is. Het sim­pele woord­je ton kan ver­schil­lende din­gen beteke­nen: short tonlong ton en met­ric ton. Die hebben alle drie een ver­schil­lende defin­i­tie – en dus een ver­schil­lend gewicht.

Inter­na­tion­aal is nu de met­ric ton of tonne de norm: duizend kilo. Een Ned­er­landse “ton” dus. Maar als je een oud­ere of Amerikaans-Engelse tekst leest, doe je er goed aan om even te check­en welke maat ze pre­cies bedoe­len.

Voorbeelden 

  • An Amer­i­can ton weighs less than a British ton.
  • Bel­gium exports 600,000 tonnes of choco­late a year.
  • There were a ton of peo­ple at the par­ty.
  • I can think of tons of rea­sons why we should sell the house.

Even opletten

Vergeet niet dat in het Engels mat­en en gewicht­en een meer­voud kri­j­gen zodra je er meer dan één van hebt. Iets wat in het Ned­er­lands drie kilo (enkelvoud) weegt, weegt dus in het Engels three kilos (meer­voud).

Het­zelfde geldt voor ton en tonne. Zes ton ijz­er wordt dan six tons of iron, en der­tig ton speel­go­ed wordt thir­ty tonnes of toys.

Weetje

Schri­jf je zelf een tekst in het Engels en wil je de Ned­er­landse gewichts­maat “ton” gebruiken? Kies dan voor tonne of voluit met­ric ton, en ver­mi­jd voor alle zek­er­heid het verko­rte ton.

Wat vind jij?