Het zijn van die vragen die steeds weer boven komen drijven: is het nou mindful (met één l) of mindfull (met twee)? Op de automatische piloot doe je het al snel verkeerd, maar is die piloot wel goed afgesteld? Ga lekker in de lotushouding zitten, en dan leggen we het haarfijn uit.
Waar hebben we het over?
Woorden kunnen gaandeweg van vorm veranderen, en soms neemt een nieuwere variant het roer over als standaardspelling.
Betekenis en gebruik
- Mindful betekent: bewust, gefocust, zonder afleidingen.
- Mindfull is een populaire misspelling van mindful; deze dien je dus te vermijden.
Voorbeelden
- Mindful leven is helemaal van deze tijd.
- In stresssituaties helpt het als je mindful naar je problemen kunt kijken.
- Als Stella een mindful zenmomentje heeft, hoort ze totaal niet wat ik zeg.
Even opletten
De verleiding om “mindfull” te spellen is begrijpelijk: zet de Engelse woorden mind en full bij elkaar en klaar is Kees. En: de voorlopers van woorden als mindful, beautiful en cheerful konden in het Oudengels inderdaad zowel met één als twee l’en gespeld worden. Maar gaandeweg is de spelling gestandaardiseerd, en nu is voor het achtervoegsel -ful de schrijfwijze met een enkele l de enige juiste.
Overigens stond in het Oudengels en Middelengels de toevoeging ful vaak niet na, maar vóór het woord waaraan het was gekoppeld. Denk aan een woord als ful-lasting, dat “duurzaam” betekende (in de zin van: blijvend, onverslijtbaar).
Je ziet deze beginpositie van het idee van “vol-heid” in het Nederlands nog steeds terug in woorden als volkomen, volledig en volbloed.
Weetje
Tegenwoordig is het vooral het van mindful afgeleide zelfstandig naamwoord mindfulness dat furore maakt onder (zelf)bewuste lieden. En voor de goede orde: ook dat woord spel je met één l – het is dus niet “mindfullness”.
Bonus-weetje
Voor het Engels geldt precies hetzelfde, dus stiekem is dit ook een Engelse TaalTip. Overigens kom je daar de verdubbeling van de l wél tegen in het aan mindful verwante bijwoord: mindfully.
Een voorbeeld: People who go through life mindfully tend to be happier.
Bonus-bonus-weetje
Het eigentijdse woord mindfulness betekent in het Nederlands en het Engels ongeveer hetzelfde. Maar het Engelse mindful kan meerdere dingen betekenen: “bewust van”, “denkend aan”; maar ook “opmerkzaam”, “bedachtzaam”.
Denk aan: Parents tend to be very mindful of their responsibilities. Of: The mindful politician chose his words carefully.
het ware handig geweest het mooie Nederlandstalige woord te geven voor mindful en mindfulness zodat die weer in zwang geraken…in dezelfde zin als volkomen; volledig, voltallig, lijkt me iets als volbewust en zelfs bewustvol (of gewoon bewust) aanvaardbaar – tegenover onbewust of bewusteloos…
Dank voor je bericht, Hugo. Van Dale geeft als Nederlandse vertaling voor mindful “bedachtzaam” en “opmerkzaam”, en ook “voorzichtig”. Ik vind jouw suggesties (volbewust en bewustvol) interessant, maar het woordenboek vermeldt geen van beide woorden; ze komen online overigens wel degelijk voor. Toch denk ik dat die misschien eerder in de richting van het Engelse aware gaan dan van mindful. Voor mijn gevoel is het feit dat mindful – en zeker mindfulness – als leenwoord zo’n populaire term is geworden eerder een indicatie dat er in het Nederlands mogelijk geen goede evenknie van bestaat. Maar wie weet verandert dat nog, mede dankzij jouw suggesties.