Kerst vs. kerst

Elk jaar, zo rond begin decem­ber, komt de vraag weer boven­dri­jven: schri­jf je kerst/Kerst nou met een grote of een kleine k? En nu we het er toch over hebben… hoe zit het dan met woor­den als ker­st­mis, ker­stkaart, ker­st­man, ker­st­din­er etc.? Moeten die niet alle­maal met een hoofdlet­ter begin­nen? We leggen het uit!

Waar hebben we het over?

Soms hebben twee woor­den pre­cies dezelfde spelling, op een hoofdlet­ter na. Dan kan er toch nog een ver­schil in beteke­nis zijn.

Betekenis en gebruik

  • Het woord Kerst is een verko­rte ver­sie van Ker­st­mis. Maar deze spelling is offi­cieel incor­rect: je hoort kerst met een kleine k te spellen.
  • Het woord kerst is, zoals je hier­boven al zag, een syn­on­iem voor Ker­st­mis. Maar het wordt – veel meer dan Ker­st­mis zelf – gebruikt in samen­stellin­gen voor alles wat met kerst te mak­en heeft (zoals ker­st­vakantie en ker­st­cadeau).

Ker­st­mis kri­jgt een hoofdlet­ter omdat het geldt als de naam van een offi­ciële feestdag. Net als bijvoor­beeld Pasen, Pinksteren, Wereld­dierendag en Bevri­jd­ings­dag.

Maar álle andere woor­den die begin­nen met kerst- spel je met een kleine k – inclusief kerst zelf! (Ten­z­ij zo’n woord aan het begin van een zin staat, natu­urlijk.)

Voorbeelden

  • Met de kerst komen we alti­jd met de hele fam­i­lie bij elka­ar.
  • Voor veel mensen is Ker­st­mis al lang geen religieuze feestdag meer.
  • Op het zuidelijk hal­frond is de kerstvakantie een zomer­vakantie.

Even opletten

Er is wel degelijk een geval waarin je ker­st­mis met een kleine k spelt. Dat is als je ver­wi­jst naar een kerke­lijke mis die op ker­stdag plaatsvin­dt: een “kerst-mis” dus.

In deze beteke­nis past ker­st­mis in het­zelfde rijt­je als avond­mis, doden­mis, nacht­mis en zondagsmis.

Weetje

De Kerst- in Ker­st­mis is afgeleid van de naam Chris­tus. Er is nog een woord waarin diezelfde trans­for­matie heeft plaats­gevon­den: ker­ste­nen.

Die term is nu in onbruik aan het rak­en, maar gold lange tijd als belan­grijke missie voor zen­delin­gen; het betekent “tot chris­ten mak­en”, “bek­eren tot het chris­ten­dom”.

Wat vind jij?