Vlees

Afgelopen week was het weer eens car­naval. En ik zal het maar meteen toegeven: car­naval is niet aan mij besteed. Ik houd niet van bier of van lawaai of van verkleed­par­ti­jen of van dronken mensenmassa's. Het is niet mijn ding.

Dat dus
Dat dus

Toch vind ik car­naval fan­tastisch, maar dan omdat er zo'n mooi taalver­haal aan vastz­it. Want wat is car­naval nou eigen­lijk? Om dat te snap­pen, moet je eerst weten wat Pasen is. In de chris­telijke litur­gis­che kalen­der is Pasen de dag waarop gevierd wordt dat Jezus her­rees uit de dood, drie dagen na zijn kruisig­ing.

Om deze belan­grijke dag te lat­en vooraf­gaan door een peri­ode van bezin­ning, is de vas­ten­ti­jd in het lev­en geroepen. Dat zijn veer­tig dagen waarop men geacht wordt te "vas­ten" — het zijn er eigen­lijk zesen­veer­tig, maar je wilt natu­urlijk toch uitkomen op dat mooie religieus-magis­che getal van veer­tig dagen, dus de zonda­gen tellen voor het gemak even niet mee. Wat dat vas­ten pre­cies inhoudt ver­schilt per per­soon of parochie, maar het komt er in ieder geval op neer dat je matig­ing in acht neemt en je niet overgeeft aan over­dadi­ge wereldse geneugten.

Lees verder Vlees

Lof

Het heeft even gedu­urd, maar miss­chien gaat het nu toch nog gebeuren: de door­braak van het woord kudos in het Ned­er­lands. Ben jij het al tegengekomen? Heb je het miss­chien zelf al gebruikt? Het beweegt zich nu nog in de marge, maar het kan best zijn dat de opstap naar het grote podi­um eraan komt.

Wat is kudos? Weer zo'n nieuw­er­wets Engels leen­wo­ord? Nou, ja en nee. In het Engels is het al langer gang­baar, maar het is van oor­sprong een Griekse term die "waar­van geho­ord is" betekent. En dan niet in de ter­loopse zin van "ja, daar heb ik wel eens van geho­ord" — nee, iets of iemand waar­van geho­ord is, is bek­leed met roem, sta­tus, lof, aanzien.

Niet dit soort lof
Niet dit soort lof

Lees verder Lof

Bakkie

Sinds kort staat er in de gang waar mijn werk­plek tege­naan schurkt een nieuwe koffieau­tomaat. Nou ben ik geen grote koffiedrinker, maar een cap­puc­ci­noot­je zo nu en dan gaat er wel in. (Maf woord, "cap­puc­ci­noot­je", alsof je naast de cashewnoot ook de cap­puc­ci­noot hebt — die kan ik beter niet meer gebruiken...)

De hogere cappuccinokunst
De hogere cap­puc­ci­nokun­st

Om de verd­waas­de ocht­end­mens op weg te helpen, heeft een vrien­delijke meneer bij Douwe Egberts een fijn stick­ert­je op de automaat geplaatst, onder het elek­tro­n­is­che dis­play, dat uitlegt wat je moet doen. In drie stap­pen.

Lees verder Bakkie

Snelle hap

Als je ver­huist maak je heel wat mee. Je kri­jgt een bosje sleu­tels van je nieuwe stek, je bedi­ent muren en pla­fonds van een lik verf, je ver­stopt je hele hebben en houden in kar­ton­nen dozen. Maar je kunt ook zomaar ineens een taalkro­nkel tegen het lijf lopen.

Ik vond die van mij niet onder de oude vlo­erbe­dekking of achter de boekenkast, maar dankz­ij de lamssou­vla­ki. Enige uit­leg is op zijn plaats...

Het ver­haal gaat als vol­gt. Na een dag lang muren wit­ten zat ik met twee vriendinnen/klusmaatjes lekker te eten en uit te rusten. Het eten kwam van de goed geïn­te­greerde Griek in het winkel­cen­trum, was erg lekker, en zat ver­pakt in van die fijne schuim­plas­tic dozen met deel­vak­jes en klapdek­sel. En die dek­selse dek­sel, daar zat de taalkro­nkel.

Lees verder Snelle hap

Geleedpotig

Het Engels is de hoflever­anci­er van nieuwe woor­den voor menig andere taal. Soms ver­w­er­ven die woor­den een plaats in die andere taal (het Ned­er­lands, bijvoor­beeld) omdat ze een nieuwe beteke­nis aan­duiden waar geen inheems woord voor is. Denk aan spoil­er (in bei­de betekenis­sen van het woord!) of online. Soms is er wél een autochtoon woord, maar is de Engelse ver­sie een aantrekke­lijk­er alter­natief. Denk aan sweater en shop. Het kan ook zo zijn dat een woord begint in de cat­e­gorie "nieuwe beteke­nis" — lip­stick, print­en — en er lat­er alsnog een Ned­er­landse vari­ant ontstaat: lip­pen­s­tift, uit­draaien.

Ik noem deze ver­schil­lende vari­anten even op omdat ik aan het puzze­len ben met het woord spin­doc­tor.

Lees verder Geleed­potig

Pareltje

Je kent vast wel dat spel waar­bij iemand heel snel drie bek­ers (op hun kop) over een tafel beweegt, en jij moet raden onder welke bek­er het bal­let­je ligt. Meestal zit er onder de ver­keerde bek­ers dan gewoon niks. Maar soms, soms vind je daar onverwacht geen bal­let­je, maar een par­elt­je. Ik leg uit.

In Zwe­den ligt een stad van zo'n 100.000 inwon­ers met de naam Linköping. Vraag me niet waar of wan­neer, maar ooit heb ik geleerd dat je de k in die naam als een "sj" uit­spreekt. Het is dus niet lin-keu-ping, maar lin-sjeu-ping. Het zijn van die weet­jes die je meestal nooit meer nodig hebt. Maar hoe anders was dat in dit geval, en dat komt door de film Enchant­ed April.

Lees verder Par­elt­je