Is een zooitje hetzelfde als een zootje? Denk aan “ergens een zooitje van maken” – kun je dan ook “ergens een zootje van maken”? En als een zooitje een kleine zooi is, hoe zit dat dan met zootje? Vragen te over… We zoeken het voor je uit!
Waar hebben we het over?
Van hetzelfde woord bestaan soms meerdere vormen. Als een daarvan in onbruik raakt, wordt het lastiger om te zien dat ze een gemeenschappelijke voorouder hebben.
Betekenis en gebruik
- Een zooitje of zooi is een onbepaalde (meestal grote) hoeveelheid van iets, of een rommeltje.
- Een zootje is een onbepaalde (meesteal grote) hoeveelheid van iets, of een rommeltje.
Zijn zooitje (met i) en zootje (zonder) dan helemaal synoniem? Heb je het simpelweg voor het kiezen? Nou… ja.
Voorbeelden
- Jan en Laura hebben een zooi vrienden uitgenodigd voor hun feest.
- In de schuur ligt nog een heel zootje voetballen en frisbees.
- Het is altijd een zooitje in de kamer van mijn zus.
- Heb je het bureau van Roderik gezien? Wat een zootje!
Even opletten
Om te snappen hoe zootje en zooitje aan elkaar verwant zijn, moet je terug naar het woord zo. Let wel, het zelfstandig naamwoord (de) zo, dat nu verouderd is. Een zo was volgens Van Dale een “hoeveelheid (voedsel) die tegelijk gekookt wordt of voor één maaltijd voldoende is”. Je kon dus een zo aardappelen hebben, of een zo rundvlees.
Net zoals je naast stro ook het woord strooi hebt, en naast vlo ook vlooi, zo kon je bijvoorbeeld in plaats van een zo vis ook een zooi vis zeggen.
En als je die twee varianten elk verkleint, kom je uit bij onze vrienden zootje en zooitje, die precies hetzelfde betekenen.
Weetje
In al mijn jaren als copy editor en redacteur heb ik gemerkt dat sommige mensen een uitgesproken voorkeur hebben voor zooitje óf zootje. Ik heb zooitje-mensen horen zeggen dat ze “zootje” maar raar vinden, en zootje-fans vinden “zooitje” soms maar kinderlijk klinken (hoewel ze dan weer geen moeite hebben met zooi).
Geef een reactie