Taalterm: Grawlix

De taal­term van deze week, grawlix, is een beetje een brom­pot. Maar hij is de kwaad­ste niet: met tere kin­der­ziel­tjes houdt hij graag reke­ning. In hun gezel­schap gedraagt hij zich voor­beel­dig en blijkt hij zelfs gevoel voor humor te hebben.

Definitie

Een grawlix is een serie onuit­spreek­bare sym­bo­len die in een tekst de plaats inne­men van een of meer scheldwoorden.

Meestal gebruik je daar­voor de sym­bo­len die boven­aan op een toet­sen­bord zit­ten, op de cij­fer­toet­sen (als je Shift indrukt). Dat kan per type toet­sen­bord ver­schil­len, maar deze zit­ten er vaak tus­sen: ! (uit­roep­te­ken), @ (apen­staartje), # (hekje), $ (dol­lar­te­ken), % (pro­cent­te­ken), & (amper­sand) en * (aste­risk).

Het gebruik van grawlixen is begon­nen in strip­ver­ha­len, waarin schrij­vers geen scheld­woor­den moch­ten gebrui­ken. (Daarbij gebrui­ken de teke­naars soms ook andere sym­bo­len, zoals een spi­raal, ster of doods­hoofd.) Maar je vindt grawlixen nu ook volop in andere tek­sten, ter ver­van­ging van ter­men niet “niet net­jes” zijn.

Voorbeelden

  • De friet­jes van Mieks Snackpaleis zijn echt %&$*# lekker!
  • Is de com­pu­ter &*%!#$ alweer vastgelopen?

En natuur­lijk de koning van de scheldkanonnades:

Kapitein Haddock

Etymologie

De term grawlix is ver­zon­nen door de Amerikaanse car­too­nist Mort Walker (1923−2018), mis­schien op basis van de gelij­ke­nis met growl (grom­men). Het is niet pre­cies bekend wan­neer, maar hij ver­zon aller­lei nieuwe woor­den voor de ken­mer­kende beeld­taal in strips, en bun­delde die in 1980 in het boek The Lexicon of Comicana.

Weetje

Andere ter­men die Walker bedacht heb­ben het niet zo ver gebracht als grawlix. Zo noemde hij het stof­wolkje als een per­so­nage snel weg­rent een brif­fit, en de zweet­drup­pel­tjes rond iemand hoofd als ze stress heb­ben doopte hij plewds.

Reacties

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

op zoek naar iets anders?