Oh Erik!

Gis­ter­avond berichtte het RTL Nieuws over de kli­maat­top in Kopen­hagen. In een van de bij­dra­gen vertelde cor­re­spon­dent Erik Mouthaan ons over ini­ti­atieven in de Amerikaanse staat Cal­i­for­nia om op groene energie over te stap­pen. Hij zei: “De toekomst van groene energie ziet er zo uit. Oké, het lijkt miss­chien een suf fontein­t­je, maar dit is een geis­er. Heet water dat uit de aarde omhoog spuit. En die kracht kun je har­nassen.”

"Harnassen"...?
"Har­nassen"...?

Meteen zat ik rech­top op de bank. Wat?!? Ik dacht: Oh Erik, wat doe je me nou? Ik vind het fijn dat je me hele­maal vanu­it de Verenigde Stat­en vertelt over aller­lei inter­es­sante din­gen. Maar dit moet je niet doen…

“Har­nassen”?

Ik snap het wel hoor. Erik heeft vast gepraat met een of andere Cal­i­for­nische voor­lichter die hem iets vertelde in de trant van: “We can har­ness this geot­her­mal pow­er to cre­ate an ener­gy source for thou­sands of house­holds.” En onze Erik, de lieverd, dacht meteen dat die energie in het Ned­er­lands dus “gehar­nast” wordt. Oeps.

Het is een soort omge­keerd Now comes the mon­key out of the sleeve. Het gedachteloos een-op-een ver­tal­en van een woord of uit­drukking, denk­end dat het in een andere taal net zo werkt. Maar in dit geval dan terugver­taald door een native speak­er (van het Ned­er­lands) in zijn eigen taal!

Wij ken­nen intussen wel degelijk het werk­wo­ord har­nassen. Dat betekent “een har­nas aantrekken” of, over­drachtelijk, “zich wape­nen”.

Maar het Engelse werk­wo­ord to har­ness heeft – in dit geval – niets te mak­en met mid­deleeuwse wapen­kledij. Het gaat terug op het zelf­s­tandig naam­wo­ord har­ness, in de zin van: het tuig van een trekdi­er. Dat wordt ook wel een gareel genoemd. (En dan weet je meteen ook waar de uit­drukking “in het gareel bren­gen” van­daan komt).

Je kunt to har­ness a horse dus ver­tal­en als “een paard inspan­nen” of  “een paard (voor de wagen) span­nen”. En in het ver­lengde daar­van is to har­ness the pow­er of, of to har­ness the poten­tial of, dus: de kracht of het ver­mo­gen van iets tot nut mak­en, aan­wen­den, gebruiken.

En dát is dus wat je kunt doen met de kracht van dat water dat bij Eriks geis­er uit de grond spuit.

Waar we ons intussen wel tegen moeten har­nassen zijn de gevol­gen van de kli­maatveran­der­ing die onze wereld onherken­baar dreigt te veran­deren. Terug naar Kopen­hagen…

Wat vind jij?