De taalterm van deze week, topolect, is een verwoed collectioneur. Hij reist graag naar andere landen en regio’s en snuffelt dan nieuwe ditjes en datjes op om toe te voegen aan zijn verzameling. Maar als de lokale cultuur te veel gaat verschillen van zijn eigen achtergrond, zegt hij: Ho ho, jij hoort er niet bij.
Blog
-
Fourth vs. forth
De Engelse woorden fourth en forth zijn makkelijk door elkaar te halen als je niet goed oplet. Niet alleen door Nederlanders – ook Engels-schrijvenden moeten altijd even extra opletten. Die extra u maakt dus wel degelijk iets uit. Welk woord betekent wat, en hoe houd je ze uit elkaar?
Waar hebben we het over?
Woorden in een vreemde taal die dezelfde uitspraak hebben, maar een verschillende spelling en betekenis, zijn vaak lastig uit elkaar te houden.
Betekenis en gebruik
- Fourth is een rangtelwoord en betekent: vierde.
- Forth is een bijwoord en betekent: voorwaarts, vooruit, voorts.
Voorbeelden
- Julie is expecting her fourth child.
- This is the fourth time I’ve asked you to clean up your room!
- I hate my commute. The endless back and forth is so boring…
- We have a long way to go. Let’s move forth!
Even opletten
Je kunt fourth daarnaast ook gebruiken in de voluit geschreven breuk “één vierde”. En het woord forth komt voor in uitdrukkingen die een symbolisch of overdrachtelijk “vooruit treden” oproepen:
- We will gladly cover one fourth of the cost.
- Will that anonymous donor ever come forth?
- I will put my ideas forth at the next meeting.
Weetje
Als je een geheugensteuntje nodig hebt om deze spellingen uit elkaar te houden: het woord fourth is afgeleid van het getal four (duh). En four heeft net als het Nederlandse vier… vier letters!
-
Taalterm: Antigram
De taalterm van deze week, antigram, is het niet met zichzelf eens. Maar dat is een beetje vreemd, want hij lijkt wél heel erg op zichzelf. Soms kijkt hij in de spiegel en denkt: Wacht even, ben ik dat wel? Maar ja, hij is het wel. En hij spreekt zichzelf toch tegen.
(meer…) -
Wat hebben de woorden ‘sarcofaag’ en ‘carnivoor’ met elkaar gemeen?
Het zijn geen termen die je meteen zij aan zij verwacht: sarcofaag en carnivoor. De ene gaat over menselijke begrafenisrituelen en de andere over de Darwinistische struggle for life. Toch zijn beide termen nauw verwant. Hoe kan dat?
De korte samenvatting is, gek genoeg: ze betekenen precies hetzelfde.
(meer…) -
Smaakloos vs. smakeloos
De woorden smaakloos en smakeloos lijken zó op elkaar dat je zou denken dat ze hetzelfde betekenen. En gek genoeg is dat ook zo. Gek genoeg, want eigenlijk (of liever: als je het netjes wilt doen) betekenen ze wel degelijk iets anders. Hoe zit dat?
-
Taalterm: Etymologie
De taalterm van deze week, etymologie, voelt zich helemaal thuis in het gezelschap van Sherlock Holmes, Indiana Jones en Johan Huizinga.
Als taaldetective van de bovenste plank lost hij graag woordmysteries op, met de nodige archeologische flair en een goed oog voor de historische context. Hij vindt dat je daarvoor helemaal geen tijdmachine nodig hebt, want de taal ís een tijdmachine!