TVDW: Etymologie

De taal­term van deze week, ety­molo­gie, voelt zich hele­maal thuis in het gezelschap van Sher­lock Holmes, Indi­ana Jones en Johan Huizin­ga.

Als taalde­tec­tive van de boven­ste plank lost hij graag woord­mys­ter­ies op, met de nodi­ge arche­ol­o­gis­che flair en een goed oog voor de his­torische con­text. Hij vin­dt dat je daar­voor hele­maal geen tijd­ma­chine nodig hebt, want de taal ís een tijd­ma­chine!

Definitie

Ety­molo­gie is de studie van de oor­sprong en ontwik­kel­ing van woor­den in een taal.

Een andere, min­der gebruike­lijke maar mooi beschri­jvende term voor ety­molo­gie is woordaflei­d­kunde.

Voorbeelden

  • Wat is de ety­molo­gie van het woord ‘superk­wa­lik­wan­tivi­aex­traqua­si­o­tisch’?
  • De ety­molo­gie van Ned­er­landse, Duitse en Engelse woor­den ‘moed­er’, ‘Mut­ter’ en ‘moth­er’ voert terug op een geza­men­lijke bron: het Pro­toger­maanse woord ‘mōdēr’.

Etymologie

Wij leen­den dit woord van het Franse éty­molo­gie, maar de wor­tels voeren terug op het Lati­jn (ety­molo­gia) en daar­van­daan weer naar het Grieks:

  • ety­mon (ware of oor­spronke­lijke beteke­nis; van ety­mos: waar, echt) + logia (studie of the­o­rie; van leg­ein: spreken over, bespreken)

Zie je trouwens het fraaie Droste-effect? Dit is de ety­molo­gie van het woord ety­molo­gie!

Weetje

Je wist het natu­urlijk al, maar het woord superk­wa­lik­wan­tivi­aex­traqua­si­o­tisch uit het voor­beeld hier­boven komt uit de Ned­er­landse ver­sie van de speelfilm Mary Pop­pins. In het Engelse orig­i­neel is het: super­cal­ifrag­ilis­tic­ex­pi­ali­do­cious.

Wat vind jij?