Telbaar vs. ontelbaar

Je hebt zelf­s­tandig naam­wo­or­den in veel soorten en mat­en. Maar één fun­da­menteel onder­scheid is tussen de woor­den die je kunt tellen, en die waar­bij dat niet kan. Je kunt bijvoor­beeld wel zeggen “Ik heb drie blauwe plekken” maar niet “*Ik heb drie griepen”.

Waar hebben we het over?

Zelf­s­tandig naam­wo­or­den duiden een zaak of object in de wereld aan. Som­mige van die zak­en kun je in afzon­der­lijke een­heden onder­schei­den, maar bij andere kan dat niet. Voor elke soort is er een aparte cat­e­gorie woorden.

Betekenis en gebruik

  • Een tel­baar zelf­s­tandig naam­wo­ord duidt iets aan dat je in een aan­tal kunt uit­drukken. Tel­bare woor­den hebben een meervoud.
  • Een ontel­baar zelf­s­tandig naam­wo­ord duidt iets aan dat je in een hoeveel­heid kunt uit­drukken. Ontel­bare woor­den hebben geen meervoud.

Voorbeelden

  • In deze doos zit­ten 50 koek­jes. [één koek­je, twee koekjes…]
  • In deze doos zit veel snoep. [je kunt niet zeggen: één snoep, twee snoepen]
  • Wij bieden u een com­plete set acces­soires.
  • Wij bieden u uit­stek­ende ser­vice.

Even opletten

Er zijn woor­den die zow­el tel­baar als ontel­baar zijn, maar dan van beteke­nis veran­deren. Kijk maar naar het woord haar.

  • Ober, er zit een haar in mijn soep.
  • Die ober heeft zijn haar duidelijk geblondeerd.

Weetje

Als snelle check kun je ook kijken of je op een zin­volle manier het zin­net­je Ik heb een… voor een woord kunt plaat­sen, alsof je iets aanwijst.

Kan dat, dan is dat woord vaak tel­baar (Ik heb een brood­je, Ik heb een sinaas­ap­pel, Ik heb een colafles). Kan het niet, dan is het woord vaak ontel­baar (*Ik heb een melk, * Ik heb een hagel­slag, * Ik heb een roomijs).

Let op! Soms wor­den ontel­bare woor­den gebruikt alsof ze wél tel­baar waren, maar dan is er alti­jd een ander woord weggevallen:

  • Mag ik nog een [kop] koffie?
  • Ons team heeft een [soort] pro­duc­tiviteit waar anderen jalo­ers op zijn.
Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Comments
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties