De Engelse hulpwerkwoorden can en may betekenen duidelijk iets anders, maar het gebruik is in rap tempo aan het veranderen. Wanneer kies je voor welk woord, en zijn ze in sommige gevallen zelfs allebei goed?
Waar hebben we het over?
De manier waarop woorden gebruikt worden in een taal verschuift voortdurend, en soms komen woorden die eerst iets heel anders betekenden gaandeweg dichter bij elkaar te staan.
Betekenis en gebruik
- May is een hulpwerkwoord dat toestemming uitdrukt. May I? betekent dan ook: “Mag ik?”
- Can is een hulpwerkwoord dat vermogen of kunnen uitdrukt. Can I? betekent dus: “Kan ik?”
Maar dat is niet het hele verhaal. Het oude verschil tussen may en can is namelijk aan het vervagen. Eerst even een paar voorbeelden van het traditionele gebruik.
Voorbeelden
- May I park my car here?
- You may file a complaint, if you wish.
- I don’t think I can make it to your party on time.
- Can your brother fix the leaky faucet?
Even opletten
We zeiden het al: het onderscheid tussen “may = toestemming” en “can = kunnen” is niet meer zo zwart-wit. In het levende Engels is het gebruik aan het verschuiven: Can I? wordt steeds meer gebruikt in de betekenis van May I? Het Amerikaans-Engels loopt voorop, maar het Brits-Engels begint ook al te bewegen.
Je ziet dus steeds vaker zinnen waarin can wordt gebruikt om toestemming te vragen:
- Can I please come to your birthday party?
- Dad, can I finally have a smartphone?
Je merkt het meteen: in deze beide gevallen zou je can vertalen als “mag”, niet “kan”.
Hiermee is ook het gebruik van may aan het veranderen. Het geeft steeds meer aan dat je nadrukkelijk om toestemming vraagt. Als je iemand stoort die geconcentreerd bezig is, zou je bijvoorbeeld eerder kiezen voor May I ask you a quick question? dan voor Can I ask you a quick question?. Beide zinnen zijn correct, maar de eerste is beleefder.
Weetje
Voor can bestaat er twee ontkennende vormen: can’t en cannot. De equivalente vorm voor may, namelijk mayn’t, bestaat officieel nog wel maar klinkt inmiddels heel ouderwets; dit woord kan je beter vermijden.
Bonus-weetje
Er zijn ook zinnen waarbij het niet direct duidelijk is of er sprake is van toestemming vragen of het uitdrukken van een kunnen. Denk aan een zin als Can/May I offer you another drink?.
Je bedoelt hier niet “Ben ik in staat om je een drankje aan te bieden?” maar óók niet “Is het toegestaan om je een drankje aan te bieden?”. De betekenis zit hier eerder in de buurt van “Wil je nog iets te drinken?”.
In zo’n geval overlapt de betekenis van de can-versie en de may-versie van de vraag, maar is er wel een verschil in gevoelswaarde. De bewoording met may is voorzichtiger en beleefder, en kan ook duiden op een statusverschil tussen de vrager (lager) en de bevraagde (hoger).
Geef een reactie