Couch vs. sofa

De Engelse woor­den couch en sofa beteke­nen alle­bei “zit­bank”. Maar is elke couch een sofa, en is elke sofa een couch? Of zijn er toch ver­schillen tussen de twee? We zoeken het voor je uit!

Waar hebben we het over?

Soms komen twee woor­den los van elka­ar een taal bin­nen, om uitein­delijk (bij­na) het­zelfde te gaan beteke­nen.

Betekenis en gebruik

  • Een couch is een lang­w­er­pig gestof­feerd zit­meubel, voor meerdere mensen.
  • Een sofa is een lang­w­er­pig gestof­feerd zit­meubel met rug- en arm­le­unin­gen, voor meerdere mensen.

Als je dat zo leest, lijkt het voor­naam­ste ver­schil dat een sofa alti­jd rug- en arm­le­unin­gen moet hebben, en een couch niet. Maar zo nauw luis­tert het niet. Deze defin­i­ties heb ik overgenomen van de Oxford Dic­tio­nary, maar in de prak­tijk zijn deze twee woor­den voor veel sprek­ers syn­on­iem.

Toch zijn er wel kleine glob­ale ver­schillen te zien, al zijn dat zek­er geen ijz­eren regels.

  • Een couch hoeft, zoals je hebt gezien, niet per se leunin­gen te hebben aan de achter- en zijkan­ten. Een hal­fopen divan noem je dus eerder een soort couch dan een soort sofa.
  • Couch geldt als de meer informele term, en sofa is wat net­ter. In een wachtkamer verwacht je dus eerder een sofa, en bij Net­flix en een bak pop­corn denk je eerder aan een couch.
  • Een couch is meestal één meubel. Als je spreekt over een grotere, mod­u­lair samengestelde (hoek)bank, kies je dus eerder voor sofa. Dat gezegd hebbende… de pop­u­lar­iteit van ter­men als cor­ner couch en sec­tion­al couch geeft aan dat ook hier een groot gri­js gebied is.

Daar­naast is er een ver­schil tussen Brits- en Amerikaans-Engels. Dit is een Ngram-grafiek van de gebruiks­fre­quen­tie van “on the couch” en “on the sofa” in het Brits-Engels.

En hier zie je de gebruiks­fre­quen­tie van dezelfde woord­com­bi­naties in het Amerikaans-Engels.

Je ziet dat sofa lange tijd inter­na­tion­aal de meest gebruik­te term was, maar dat couch sinds de jaren 1970 in de VS aan een opmars bezig is.

Voorbeelden

  • We don’t let the dog sit on the liv­ing room couch.
  • These new sofas give the recep­tion area a more mod­ern look.

Miss­chien laat de grote over­lap in het gebruik van deze twee woor­den zich wel het beste illus­tr­eren met de resul­tat­en van een zoekop­dracht op inter­net naar beeld­ma­te­ri­aal. Dit zag ik toen ik zocht naar “couch”.

En dit vond ik bij een image search naar “sofa”.

Zoals je ziet, zijn de ver­schillen min­i­maal. Deze woor­den zijn in de prak­tijk min of meer syn­on­iem.

Even opletten

Bij de term couch pota­to (bankhang­er, tv-junkie) kies je alti­jd voor couch; je zult niet snel de com­bi­natie “sofa pota­to” tegenkomen.

Ook de befaamde bank bij de psy­choloog of psy­chi­ater heet bij­na alti­jd een couch, en niet een sofa.

Naast couch en sofa kun je voor dit soort zit­meubels nog uiteen­lopende andere woor­den tegenkomen. Het gaat te ver om daar hier in detail naar te kijken, maar het gebruik hangt vaak af van de geografis­che regio en de leefti­jd van de sprek­er. Voor­beelden van vergelijk­bare woor­den zijn: divan, dav­en­port, set­tee en chester­field.

Weetje

Het woord couch is het oud­ste van de twee. Het gaat terug op het Mid­de­len­gels, waar het “slaap­meubel” betek­ende. Het was een leer­wo­ord uit het Oud­frans, ver­want aan het mod­erne woord couch­er (liggen).

Sofa is jonger en stapte over van het Frans naar het Engels in de vroege 17e eeuw. Maar ook in het Frans was het al een leen­wo­ord, op basis van het Ara­bis­che suf­fah (ste­nen of houten bank, zit­bank).

Bonus-weet­je:
Bij het onder­zoek voor dit artikel viel me een inter­es­sante trend op. De ver­schil­lende taal­sites neigen ernaar om aan te geven dat de ver­schillen tussen couch en sofa min­i­maal zijn.

Maar bij meubel­sites is de neig­ing eerder om te zeggen: Nee, een “couch” en een “sofa”, dat zijn héél ver­schil­lende din­gen! Dat kan liggen aan de nuances van deze ter­men in de wereld van interieu­ron­twer­pers, maar het kan er ook iets mee te mak­en hebben dat ze je dan makke­lijk­er een extra prod­uct kun­nen verkopen.

Wat vind jij?