Lonely as a cloud

De bloem die in het Engels daf­fodil heet, ken­nen wij als de nar­cis. Ik kom straks nog terug op de oor­sprong van de Engelse naam, maar eerst nar­cis.

Dat woord doet erg denken aan de term voor een per­soon met een obsessieve aan­dacht voor zichzelf en een ogen­schi­jn­lijk zeer groot gevoel van eigen­waarde: een nar­cist. In het Engels heet zo iemand een nar­cis­sist, en dat is maar goed ook. Het is jam­mer dat in het Ned­er­lands het woord “nar­cis­sist” offi­cieel niet bestaat, want het zou een veel mooiere term zijn.

Een nar­cist heet namelijk niet zo omdat hij iets met nar­cis­sen heeft. (Dan zou hij in het Engels wel een “daf­fodil­list” het­en!) Nee, zow­el de nar­cis als de nar­cist ontleent zijn naam aan een prachtige mythe uit de klassieke oud­heid. Het ver­haal van Nar­cis­sus kent ver­schil­lende vor­men, maar dit is de kern.

Verder lezen Lone­ly as a cloud

Bionlogisch

Zoek eens online op het woord milieu­vrien­delijk en je vin­dt een hoorn des overvloeds aan din­gen die zoge­naamd fijn zijn voor mens en pla­neet. Van energiebron­nen tot gewas­bescherming, en van tele­visi­etoestellen tot kraam­cadeaus. Zelfs voor milieu­vrien­delijke bam­boe-T-shirts draaien we onze hand tegen­wo­ordig niet meer om.

Biobewust
Biobe­wust

Maar ja, milieu­vrien­delijk is niet zo’n fijn woord. Er is niets mis mee, natu­urlijk, maar het is wel vijf let­ter­grepen lang en het rolt niet echt soe­pelt­jes over de tong. Geen won­der dus dat er andere woor­den te hulp geschoten zijn. Ze beteke­nen miss­chien niet hele­maal het­zelfde, maar komen (afhanke­lijk van hun con­text) een heel eind in de buurt, of bieden juist een verdere nuancer­ing. Ik denk dan aan kreten als duurza­am, groen, ecol­o­gisch en natu­urlijk.

Verder lezen Bion­l­o­gisch

Miauw

Er zijn ter­men uit de exacte weten­schap die een eigen lev­en gaan lei­den. Die zich losweken uit hun oor­spronke­lijke con­text en in gepop­u­lariseerde vorm verder­gaan. Zo zijn er op het gemid­delde ver­jaardags­feestje niet veel mensen die je de fijne kneep­jes kun­nen uit­leggen van Ein­steins spe­ciale rel­a­tiviteit­s­the­o­rie. Maar op datzelfde feestje kent zowat iedereen de vergelijk­ing E=mc2.

En zo kom ik bij een kat. Die van Schrödinger. Je hebt miss­chien al wel eens van hem geho­ord. Als je online een beet­je rond­snuffelt (hon­den­metafoor, sor­ry) ont­dek je al snel dat dit beestje niet voor de poes is. Tal­loze plaat­jes, car­toons en film­p­jes zijn er. Muziek en boeken, ook. En hij heeft gefig­ureerd in tv-series van West Wing tot House M.D., van CSI tot Numb3rs.

Verder lezen Miauw

AABBA

In het zuid­west­en van Ier­land liggen een graaf­schap en een stad die dezelfde naam dra­gen: Lim­er­ick. Dat is voor goed geïn­formeerde lez­ers miss­chien al genoeg om te weten wat de titel van dit stuk­je betekent, maar gun me de tijd om eerst even te kijken naar anapesten, amfi­brachen en jam­ben. Dat klinkt als een scheld­kanon­nade uit de mond van Kapitein Had­dock, maar dat is het niet.

Welkom in ons gedicht
Welkom in ons gedicht

Het zijn versvoeten, de bouw­ste­nen waarmee je metra maakt. Metrums, mag ook. Een metrum is een aan­duid­ing voor het ritme, de cadans van een ver­stekst.

Om maar met de laat­ste te begin­nen: een jambe is een versvoet die uit twee let­ter­grepen bestaat. De eerste kri­jgt geen klem­toon, de tweede wel. Dus: te-TUM. De vol­gende zin bestaat uit vijf jam­ben: De broer van Piet is lelijk en gemeen. Tel maar na. Voor de onbevrees­den onder ons: die voor­beeldzin is een jam­bis­che pen­tame­ter. Het voor­voegsel pen­ta- is Grieks voor “vijf”, net als in pen­ta­gon, vijfhoek. (Het gebouw van het Amerikaanse min­is­terie van Defen­sie is dan ook vijfhoekig.)

Verder lezen AABBA

Gebarengebrabbel

Een van de onder­schei­dende ken­merken van het menselijk bedri­jf is een ver­lan­gen om de wereld te door­gron­den. Ten­min­ste, ik heb nog geen aan­wi­jzin­gen dat dolfi­j­nen en chim­pansees ook maar iets hebben onder­nomen om een verk­lar­ing te zoeken voor waarom er een zwart gat zit in het cen­trum van elk groot melk­weg­s­telsel. Dat soort vra­gen, daar mogen we toch wel van uit­gaan, stelt alleen de mens zich.

Zo denk ik ook niet dat een leguaan of een rood­borstje er ooit op zal komen om een boek te schri­jven als The Com­plete Idiot’s Guide to the Sci­ence of Every­thing. Toen ik over dit boek hoorde, moest ik hem meteen even online opzoeken – wat een fan­tastis­che titel!

Kekke titel!
Kekke titel!

Je kunt je mijn bli­je ver­baz­ing voorstellen toen ik ont­dek­te dat er een hele serie van zulke boeken is, The Com­plete Idiot’s Guide to alles van Com­put­er Basics tot Organ­ic Liv­ing. (Ik weet niet of deze serie het con­cept heeft gepikt van de bek­ende For Dum­mies-boeken of ander­som, maar het is ongeveer het­zelfde idee.)

Verder lezen Gebarenge­brabbel

Melange

Op tv zapte ik tegen een jonge kok aan die in snel tem­po gerecht­en tevoorschi­jn toverde die niet al te moeil­ijk waren om te mak­en en toch redelijk gezond. Zijn naam ken ik niet, maar hij was gepast non­cha­lant gek­leed, met gepast non­cha­lant haar en ook een gepast non­cha­lant taal­ge­bruik. De zoveel­ste Jamie Oliv­er-kloon, zullen we maar zeggen.

Hoewel er niets mis is met mini­crois­san­t­jes met parma­ham en moz­zarel­la-basilicumvulling (verzin het maar!), was wat mij het meest opviel aan deze hippe kookme­neer een woord. Want toen hij gepast non­cha­lant een aan­tal ingrediën­ten in de keuken­ma­chine had gewor­pen om een pick­nick­drankje te mix­en, zei zij met een strak gelaat, “Zo, en nu alles nog even blenderen, en dan is het klaar.” Of iets van die strekking.

Verder lezen Melange