TVDW: Symploke

De taal­term van deze week, sym­ploke, houdt wel van een goed begin, want dat is het halve werk. En hij is ook dol op een goed einde, want daar kri­jg je zo’n fijn gevoel van. En omdat hij vin­dt dat “alleen is maar alleen”, doet hij het daar­na nog eens dun­net­jes over.

Definitie

Een sym­ploke is een sti­jl­figu­ur waarin je tegelijk­er­ti­jd gebruik­maakt van een epi­foor én een anafoor.

In gewone­mensen­taal: bij een sym­ploke kri­j­gen opeen­vol­gende zin­nen of zins­de­len steeds (bij­na) dezelfde begin­wo­or­den én dezelfde woor­den aan het eind. Dit geeft aan de tekst een terugk­erend inhoudelijk ritme.

Als we het begin van de regel X noe­men en het einde Y, dan geeft een sym­ploke dus deze tek­st­struc­tu­ur: XAY-XBY-XCY-XDY etc. Maar vaak zul je maar één of twee her­halin­gen tegenkomen.

Voorbeelden

  • We gaan deze reor­gan­isatie tot een goed einde bren­gen. En als we onder­weg stru­ike­len, dan staan we weer op. Als we soms vallen, dan staan we weer op. Er is maar één weg: voor­waarts.
  • Zij is de mooiste van alle­maal. Zij is de lief­ste van alle­maal. Zij is de leuk­ste van alle­maal.

Etymologie

De bron van deze taal­term is het Griekse woord sym­ploke, dat “ver­stren­geling” betekent:

  • sym- (samen) + ploke (weven)

Weetje

De Amerikaanse pres­i­dent Don­ald Trump staat niet meteen bek­end om zijn wel­sprek­end­heid. Toch heeft hij (of liev­er: zijn speech­writ­ers) in zijn toe­spraak bij zijn inwi­jd­ing als staat­shoofd gebruikge­maakt van een heuse sym­ploke:

  • Togeth­er, we will make Amer­i­ca strong again. We will make Amer­i­ca wealthy again. We will make Amer­i­ca proud again. We will make Amer­i­ca safe again. And yes, togeth­er we will make Amer­i­ca great again.

Wat vind jij?