Taalterm van de week: Eggcorn

De taal­term van deze week, eggcorn, is een beet­je de weg kwi­jt. Maar ook weer niet hele­maal, want hij weet pre­cies waar hij wil zijn en hij zit daar ook behoor­lijk in de buurt. Maar wie goed kijkt, zie toch dat hij nog een paar laat­ste stap­pen moet zetten om écht thuis te komen.

Definitie

Een eggcorn is een onopzettelijke ver­vang­ing van een woord of uit­drukking door een of meer andere woor­den, die in de con­text ook plau­si­bel klinken. Zo’n ver­haspel­ing wordt vaak door een sprek­er con­se­quent gemaakt wordt, in de veron­der­stelling dat de foute woor­den cor­rect zijn.

De term eggcorn is ook in het Engels van vrij recente orig­ine, en is in het Ned­er­lands nog niet inge­burg­erd. Maar ik leen en intro­duceer hem hier graag. Bij dezen.

Voorbeelden

Eerst een paar Ned­er­landse voorbeelden.

  • mond-op-mon­dreclame [in plaats van: mond-tot-mondreclame]
  • Rob ze nieuwe auto [in plaats van: Rob z’n nieuwe auto]
  • visa ver­sa [in plaats van: vice versa]

Ten slotte nog wat voor­beelden uit het Engels, waar dit taalver­schi­jnsel al langer bestudeerd en gedoc­u­menteerd wordt.

  • for all inten­sive pur­pos­es [in plaats van: for all intents and pur­pos­es]
  • prey­ing Man­tis [in plaats van: pray­ing Man­tis]
  • he must of left [in plaats van: he must’ve left]
  • wind­shield fac­tor [in plaats van: wind-chill fac­tor]

Etymologie

De term eggcorn is in 2003 geïn­tro­duceerd door lin­guïst Geof­frey Pul­lum, op de web­site Lan­guage Log. Dat was bij een dis­cussie over een vrouw die dacht dat de juiste spelling van het woord acorn (eikel) “egg corn” (ei-graan) was.

De auteur van het artikel, Mark Liber­man, merk­te op dat er nog geen woord was voor dit soort onschuldige ver­haspelin­gen, en Pul­lum stelde voor om dan maar eggcorn daar­voor te gaan gebruiken.

Weetje

De eggcorn lijkt op het mala­propisme, waar we al eerder door de Taalei­doscoop naar keken. Het ver­schil is dat een mala­propisme onzin­nig en komisch is (en soms zelfs opzettelijk), ter­wi­jl een eggcorn een onschuldige fout is die vaak geloofwaardig is en goed begrepen wordt.

Eggcorns en mala­propis­men zijn ook ver­want aan een andere vorm van taalver­war­ring: het spooner­isme.

2 gedachtes over “Taalterm van de week: Eggcorn”

  1. Miss­chien een mooi woord voor de Volk­skrantrubriek Taal, waar voor Engelse ter­men een bruik­baar Ned­er­lands alter­natief wordt gezocht.

Wat vind jij?