Stiekem vs. stiekum

Bij spellingtoetsen op school en  in dicteeteksten is “stiekum” een geliefd woord, omdat het vaak fout geschreven wordt. Wacht even, of moest dat nou toch “stiekem” zijn?

Waar hebben we het over?

Van sommige woorden zijn er meerdere schrijfwijzen in omloop. Maar dat wil nog niet zeggen dat ze dan ook allemaal “correct” zijn.

Betekenis en gebruik

  • Stiekem is een bijvoeglijk naamwoord en bijwoord en betekent: heimelijk, in het geniep.
  • Stiekum is een alternatieve schrijfwijze van stiekem die al lange tijd in gebruik is, maar nog steeds als fout geldt.

Voorbeelden

  • Wist jij dat Mara en Henry al jaren een stiekeme relatie hebben?
  • De directeur dacht dat hij stiekem het budget van onze afdeling kon verlagen.

Let op! In het eerste voorbeeld is stiekem een bijvoeglijk naamwoord (het zegt iets over de relatie); in het tweede voorbeeld is het een bijwoord (het zegt iets over verlagen).

Even opletten

De verwarring over de spelling van dit woord komt niet uit de lucht vallen. Er zijn weliswaar meer woorden die eindigen op een onbeklemtoonde -em die klinkt als [-um], zoals balsem en bloesem; maar er zijn veel meer woorden met die [-um] klank aan het eind waarvan de spelling eindigt op -um. Veel daarvan komen uit het Latijn: centrum, datum, stadium, jubileum, aquarium, etc.

Het kan zijn dat daarom de spelling stiekum voor veel mensen meer “natuurlijk” lijkt.

Weetje

De spelling “stiekum” wordt door Nederlandse woordenboeken en spellinglijsten niet als correct gezien, maar in het Duits is de vertaling van stiekem wel degelijk stiekum. Je zou “stiekum” dus ook als germanisme kunnen zien.

Een gedachte over “Stiekem vs. stiekum”

  1. Goedemiddag. Stukje met genoegen gelezen. Paar opmerkingen met uw welnemen :
    Stiekem (eig. sjtiekem) komt uit het Bargoens/Jiddisch evenals geteisem, majem en ponem. Eigenlijk gek dat het wél Mokum is.
    Een woord is een germanisme als het echt aan het Duits ontleend in het Nederlands is terechtgekomen zoals eerstens en aankleven; unheimisch is hier te lande in zwang als een verbastering van unheimlich – hoe je dat zou moeten noemen laat ik graag aan u over.
    Met vriendelijke groeten,
    Gerard Jager

Wat vind jij?