Shot

Afgelopen week­end stond het met grote let­ters in de hoofd­kop op de voor­pag­i­na van het NRC. Leest u even mee: Bush geeft economie VS ‘injec­tie in de arm’. Injec­tie in de arm, ja ja. Met of zon­der aan­hal­ing­stekens, het klinkt even gekun­steld als mis­plaatst. Ik snap heus wel wat ze bedoe­len, daar ligt het niet aan. Het is een let­ter­lijke ver­tal­ing van de Engelse idioma­tis­che uit­drukking a shot in the arm.

Het duurt maar héél even!
Het duurt maar héél even!

Een idioma­tisch uit­drukking (of idioom) is een com­bi­natie van woor­den waar­van de beteke­nis niet de optel­som is van de let­ter­lijke beteke­nis van de bestand­de­len. Zo heeft nu komt de aap uit de mouw niets te mak­en met apen of mouwen, en als je met iemand nog een appelt­je te schillen hebt, ben je beslist niet van plan om met een dun­schiller in zijn fruit­mand te duiken.

Op pre­cies dezelfde manier heeft a shot in the arm niets te mak­en met het toe­di­enen van een injec­tie in een van de boven­ste lede­mat­en. A shot in the arm is iets dat een prob­leem niet wezen­lijk oplost, maar het wel een stim­u­lans, een tijdelijke duw in de goede richt­ing geeft, om de oploss­ing zo op weg te helpen.

Het let­ter­lijk ver­tal­en van idiomen wordt vaak genoeg gedaan, en kan heel ver­make­lijk zijn – mits je bei­de tal­en redelijk goed beheerst. Now that the mon­key is out of the sleeve, I’ll tell him that I still have an apple to peel with him! Geen Engelssprek­ende die daar iets zin­nigs van kan brouwen, laat staan dat ze het grap­pig vin­den. Maar voor Ned­er­lan­ders die ook redelijk Engels spreken is het een geestige dubbele-taal­bo­dem. (Ter vergelijk de vol­gende zin: Aho­ra que el mono está fuera de la man­ga, le diré que ten­go una man­zana a pelar con él. Dat is pre­cies dezelfde dubbele-taal­grap, maar als je geen Spaans kent, is er geen lol aan.)

Terug naar Bush. Wat heeft het NRC bezield om zijn shot in the arm te ver­tal­en als een “injec­tie in de arm”? Als de pres­i­dent vol­gende week zegt dat no one can hold a can­dle to Amer­i­can sci­en­tists, gaat de krant ons dan vertellen dat “nie­mand een kaars kan houden bij” Amerikaanse weten­schap­pers? Hellup! De kop in kwest­ie zou ik gewoon geschreven hebben als “Bush geeft economie VS extra impuls”. Sim­pel, klaar.

Wat vind jij?