Officieel vs. officieus

De woor­den offi­cieel en offi­cieus zijn duidelijk fam­i­lie van elka­ar. Toch beteke­nen ze iets heel anders. Sterk­er nog: iets kan nooit offi­cieel én offi­cieus tegelijk zijn! We zoeken uit hoe het zit.

Waar hebben we het over?

Som­mige zuster­wo­or­den zijn ontstaan op basis van het­zelfde grond­wo­ord, maar met een andere uitgang.

Betekenis en gebruik

  • Offi­cieel is een bijvoeglijk naam­wo­ord dat betekent: op basis van bevoegd gezag, geza­ghebbend, ambt­shalve, formeel.
  • Offi­cieus is ook een bijvoeglijk naam­wo­ord, maar dit betekent: onof­fi­cieel, niet-ambtelijk, niet-formeel.

Zo bezien zijn deze woor­den dus elka­ars tegengestelden. Wel hebben ze bei­de te mak­en met het over­bren­gen van infor­matie of het doen van een mededeling. 

Let op: de vraag of die infor­matie offi­cieel of offi­cieus is, heeft niets te mak­en met de vraag of de bood­schap waar of cor­rect of rel­e­vant is. Je kunt offi­cieus al lang van een col­le­ga geho­ord hebben dat Marie pro­motie gaat kri­j­gen, ter­wi­jl je dat offi­cieel pas van­mor­gen te lezen hebt gekre­gen. In bei­de gevallen gaat het om dezelfde, cor­recte informatie.

Cru­ci­aal voor het onder­scheid tussen offi­cieel en offi­cieus is de vraag of de med­edel­ing in kwest­ie afkom­stig is van (of bestemd is voor) een erk­ende per­soon of instantie en zo een soort zegel van goed­keur­ing draagt.

Voorbeelden

  • Ga je hier een offi­ciële klacht over indienen?
  • Bij zo’n offi­cieel din­er voel ik me alti­jd opgelaten.
  • Er zijn al een tijd­je offi­cieuze bericht­en over het aftre­den van de directeur.
  • Ik wil je offi­cieus vra­gen om dit nog even voor je te houden.

Even opletten

Deze bei­de ter­men zijn afgeleid van het woord offi­cie. Dat is een wat formele term die “ambt” of “betrekking” betekent. In het Engels is, in dezelfde beteke­nis,  het woord office nog volop in gebruik.

Weetje

Een andere ver­wante term is offici­er. De beteke­nis daar­van is gaan­deweg beperkt tot mil­i­taire en juridis­che con­tex­ten, maar oor­spronke­lijk was een offici­er sim­pel­weg iemand die een bepaald offi­cie bek­leed­de en dus formeel een rang of posi­tie innam.

Je ziet diezelfde beteke­nis in het Engels nog steeds terug in de term offi­cer, bijvoor­beeld in chief exec­u­tive offi­cer (CEO).

Wat vind jij?