TVDW: Neologisme

De taal­term van deze week, neol­o­gisme, heeft iets nieuws te melden. Soms doet hij dat op een totaal orig­inele manier, maar vak­er maakt hij gebruik van een slimme vorm van recy­cling.

Definitie

Een neol­o­gisme is een woord of uit­drukking die nieuw is in een taal en die gang­baar wordt in het alge­meen taal­ge­bruik. Soms ontstaat zo’n term hele­maal in iso­latie; meestal is het een com­bi­natie van (of aan­vulling op) andere woor­den.

Voorbeelden

  • Brex­it’ is een neol­o­gisme dat is ontstaan uit een samen­voeg­ing van ‘Britain’ en ‘exit’.
  • Het woord ‘serendip­i­ty’ – het bij toe­val doen van gelukkige ont­dekkin­gen – is in 1754 bedacht door de Engelse schri­jver Horace Wal­pole.
  • Het neol­o­gisme laser is in 1960 ontstaan uit een afko­rt­ing: “light ampli­fi­ca­tion by stim­u­lat­ed emis­sion of radi­a­tion”.

Etymologie

Deze term komt zoals zoveel weten­schap­pelijke ter­men uit de 18 eeuw uit het Frans:

  • néol­o­gisme (van neo- [nieuw] + logos [woord])

Weetje

Het werk­wo­ord msn’en was niet zo lang gele­den nog een neol­o­gisme, maar is inmid­dels alweer afgelost door andere nieuwe ter­men zoals what­sap­pen of appen. Daarmee is msn’en zelf inmid­dels een archaïsme gewor­den.

Wat vind jij?