MBO vs. mbo

De spelling van onder­wi­jsafko­rtin­gen zoals mbo is niet hele­maal con­se­quent. Soms zie je ze met hoofdlet­ters geschreven, en soms met kleine let­ters. En soms alleen met een eerste hoofdlet­ter, en verder klein. Hoe zit dat, en welke schri­jfwi­jze heeft de voorkeur?

Waar hebben we het over?

De spelling van afko­rtin­gen is in het Ned­er­lands niet alti­jd even con­sis­tent of vanzelf­sprek­end. Toch zijn er wel degelijk regels en richtli­j­nen die je kunt volgen.

Betekenis en gebruik

  • MBO is een alter­natieve, maar formeel incor­recte spelling van mbo.
  • Mbo is de afko­rt­ing van mid­del­baar beroep­son­der­wi­js of mid­del­bare beroep­so­plei­d­ing.

Dezelfde regel geldt voor andere onder­wi­jssys­te­men zoals vmbo, mavo, havo, vwo, hbo en wo. De norm is de spelling met kleine let­ters. Maar de ver­sie in hoofdlet­ters komt in alle gevallen nog steeds vaak voor.

De taal­tendens die hier van toepass­ing is, is dat het Ned­er­lands “hoofdlet­ter­schuw” is. De regel is dan ook dat als een nieuwe afko­rt­ing haar intrede doet, zij meestal met hoofdlet­ters gespeld wordt (om te sig­naleren dat het om een afko­rt­ing gaat). Maar is de term een­maal bek­end gewor­den en inge­burg­erd en verned­er­landst, dan heeft het de voorkeur om hem als een gewoon woord te behan­de­len en met kleine let­ters te spellen.

Voorbeelden

  • Veel vmbo-leer­lin­gen stromen door naar het mbo.
  • Met een mbo-diplo­ma op zak kun je vaak doorstud­eren in het hbo.

Even opletten

Dit is wat mij betre­ft een twi­jfel­geval. De woor­den­boeken zijn duidelijk: die geven voor deze onder­wi­jster­men de spelling in kleine let­ters als de cor­recte ver­sie. De schri­jfwi­jze met hoofdlet­ters is ver­oud­erd en kun je beter vermijden.

Toch zie ik juist deze onder­wi­jsafko­rtin­gen vaak in hoofdlet­ters gespeld. Zó vaak, dat je je kunt afvra­gen of het gat tussen het “offi­ciële” Ned­er­lands en de lev­ende taal­prak­tijk hier niet onhoud­baar groot wordt. Tegelijk zie ik ook dat de (juiste) spelling met kleine let­ters steeds meer courant wordt. Langza­am maar ges­taag wordt dat wel degelijk de norm – niet alleen op papi­er, maar ook in de praktijk.

Daarom raad ik lez­ers aan – ook al kan ik “MBO” en “HAVO” nog niet vol­mondig “fout” noe­men – om de spelling van het Groene én Witte Boek­je te vol­gen: kleine letters!

Weetje

Je zag het al in de tweede bul­let onder “Beteke­nis en gebruik”: als een afko­rt­ing-met-kleine-let­ters aan het begin van een zin staat, dan kri­jgt zij (net als een ander woord) een beginkap­i­taal. Dus:

  • Vwo-leer­lin­gen kun­nen zich aan­melden voor een acad­emis­che vervolgopleiding.
  • Wo- en hbo-oplei­din­gen hebben soms een numerus fixus.

Wat vind jij?