Kerst vs. kerst

Elk jaar, zo rond begin december, komt de vraag weer bovendrijven: schrijf je kerst/Kerst nou met een grote of een kleine k? En nu we het er toch over hebben… hoe zit het dan met woorden als kerstmis, kerstkaart, kerstman, kerstdiner etc.? Moeten die niet allemaal met een hoofdletter beginnen? We leggen het uit!

Waar hebben we het over?

Soms hebben twee woorden precies dezelfde spelling, op een hoofdletter na. Dan kan er toch nog een verschil in betekenis zijn.

Betekenis en gebruik

  • Het woord Kerst is een verkorte versie van Kerstmis. Maar deze spelling is officieel incorrect: je hoort kerst met een kleine k te spellen.
  • Het woord kerst is, zoals je hierboven al zag, een synoniem voor Kerstmis. Maar het wordt – veel meer dan Kerstmis zelf – gebruikt in samenstellingen voor alles wat met kerst te maken heeft (zoals kerstvakantie en kerstcadeau).

Kerstmis krijgt een hoofdletter omdat het geldt als de naam van een officiële feestdag. Net als bijvoorbeeld Pasen, Pinksteren, Werelddierendag en Bevrijdingsdag.

Maar álle andere woorden die beginnen met kerst- spel je met een kleine k – inclusief kerst zelf! (Tenzij zo’n woord aan het begin van een zin staat, natuurlijk.)

Voorbeelden

  • Met de kerst komen we altijd met de hele familie bij elkaar.
  • Voor veel mensen is Kerstmis al lang geen religieuze feestdag meer.
  • Op het zuidelijk halfrond is de kerstvakantie een zomervakantie.

Even opletten

Er is wel degelijk een geval waarin je kerstmis met een kleine k spelt. Dat is als je verwijst naar een kerkelijke mis die op kerstdag plaatsvindt: een “kerst-mis” dus.

In deze betekenis past kerstmis in hetzelfde rijtje als avondmis, dodenmis, nachtmis en zondagsmis.

Weetje

De Kerst- in Kerstmis is afgeleid van de naam Christus. Er is nog een woord waarin diezelfde transformatie heeft plaatsgevonden: kerstenen.

Die term is nu in onbruik aan het raken, maar gold lange tijd als belangrijke missie voor zendelingen; het betekent “tot christen maken”, “bekeren tot het christendom”.

Wat vind jij?